Олимлар ижтимоий тармоқлар жонли мулоқот ўрнини боса олмаслигини исботлади

Канзас университети ходимлари Wорлд Wиде Wеб бир неча ўн йилликлар ичида дунёнинг ижтимоий манзарасини бутунлай ўзгартириши ҳақидаги фаразни рад этишди.

Социологлар узоқ вақтдан бери онлайн мулоқот тез орада анъанавий мулоқот ўрнини эгаллашидан қўрқишади ва одамлар амалда уйларини тарк этишни тўхтатиб, ресторанга боришдан кўра видео суҳбатни афзал кўришади. Бироқ, алоқа кафедраси доценти Жеффри Холл ижтимоий тармоқлар бир пиёла чой устидаги қулай суҳбатларнинг тўлиқ ўрнини боса олмаслигини исботлади. "Ижтимоий тармоқлардан ортиқча фойдаланиш биз учун фойдали, деб айтмаяпман", деб ёзади Холл " Ахборот, алоқа ва жамият" журналида чоп этилган мақоласида , "лекин бу биз ўйлагандек ёмон эмас".
Илмий ҳамжамиятнинг қўрқувини бостириш учун Холл ва унинг докторантлари Майкл Кирни ва Чонг Хинг иккита ноёб тадқиқот ўтказдилар.

Биринчисида улар 2009 ва 2011 йилларда ўтказилган ёшлар ўртасида ўтказилган иккита ижтимоий сўров маълумотларини ўрганиб чиқдилар ва онлайн мессенжерлардан фойдаланиш частотасига қараб шахслараро алоқалар сони қандай ўзгарганини билиб олдилар. Йиллар тасодифан танланмаган: айнан шу даврда америкалик ёшларнинг Интернетда мулоқот қилишга қизиқиши ортганига ишонилади. Натижалар шуни кўрсатдики, онлайн медиадан фойдаланиш ўсмирларнинг дўстлари ва қариндошлари билан мулоқотига деярли таъсир қилмаган. Улар ташриф буюришни, телефон қўнғироқларини амалга оширишни ва турли бўлимлар ва клубларга ташриф буюришни давом эттирдилар, ёзишмаларга оз вақт ажратдилар.

Иккинчи тажриба муаллифнинг ўзи томонидан ишлаб чиқилган ва ўтказилган. У 116 кишидан иборат гуруҳни, ярми катталар ва ярми талабаларни ёллади ва улардан беш кун давомида сўнгги соатларда қандай алоқада бўлганликларини сўради: тўғридан-тўғри ёки билвосита. "Биз доимо онлайн бўлиш субъектларнинг кундалик ҳаётига таъсир қилмаслигини аниқладик", дейди Холл. "Уларнинг барчаси ҳақиқий дунёда яшаган." Ҳа, ёшлар экранга қараб чалғиган, лекин улар ёлғиз қолганларидагина шундай қилишган”.

Шундай қилиб, биз виртуал маконга ижтимоий ҳаракат назарияси асоссиз деган хулосага келишимиз мумкин. Олимнинг фикрича, Интернет ҳақиқатан ҳам ҳаётимиздаги баъзи нарсаларни алмаштирмоқда, лекин бу биринчи навбатда телевизор томоша қилиш ва қоғоз газеталарни ўқиш каби фаолиятга тааллуқлидир - буларнинг барчасини биз смартфон ёрдамида қилишни афзал кўрамиз. Аммо одамлар билан мулоқот қилиш ҳақида гап кетганда, ҳеч қандай сезиларли ўзгаришлар юз бермади, бундан ташқари, минглаб километр узоқликда бўлганлар билан мулоқот қилиш анча қулайроқ бўлди.