McDonald's: yaratilish tarixi, haqida nimalarni bilishingiz kerak

Birinchi McDonald's Kaliforniyaning San-Bernardino shahrida aka-uka Richard va Moris Makdonaldlar mulki ostida 1940 yilda ochilgan. O‘sha paytda tez ovqatlanish tarmog‘i McDonald's Famous Barbeque deb nomlangan va menyuda 40 xil qovurilgan go‘sht mavjud edi.

Bugungi kunda McDonald's butun dunyoda muvaffaqiyat qozongan eng muvaffaqiyatli korporatsiyalardan biri hisoblanadi. Biroq, xalqaro bozorga chiqishdan oldin kompaniya ko‘plab o‘zgarishlarni boshdan kechirdi va hatto ta'sischilarni yo‘qotdi. Bugungi kunga qadar kompaniya o‘tgan asrning o‘rtalarida ishlab chiqilgan sifat va xizmat ko‘rsatish talablariga javob beradi.

Kontseptsiyani o‘zgartirish

1948 yilda kafe tushunchasi o‘zgardi. Aka-uka burgerlar asosiy daromad manbai ekanini tushunib, jiddiy qadam tashlab, ishlab chiqarishni qayta formatlashdi. Shunga ko‘ra, menyu butunlay o‘zgardi. Hali ham gamburger, chips va apelsin sharbatining bir nechta turlari mavjud edi. Bir necha yil o‘tgach, frantsuz kartoshkasi va Coca-Cola qo‘shildi .

Restoran oshxonasi burger ishlab chiqarish tez va arzon bo‘lishi uchun yaratilgan. McDonald's gamburgeri 15 sent turadi, bu boshqa kafelarga qaraganda ancha foydali edi. Restoranning yangi formatini allaqachon fast-fud deb atash mumkin edi.

Birodarlar ishlab chiqarish tez va arzon bo‘lishi uchun oshxonani maxsus qayta jihozlashdi. Ular "tez ovqatlanish" tushunchasini ixtiro qilganlar.

Franchayzingning paydo bo‘lishi va Rey Krok kompaniyasi

1954 yilda Rey Krok McDonald'sga qo‘shildi . U akalaridan kompaniyaning franchayzing agenti sifatida ishlash huquqini sotib olgan. Undan oldin u o‘zini turli biznes savdolarida sinab ko‘rdi, ammo muvaffaqiyatga erisha olmadi. Bir yil o‘tgach, u Illinoys shtatidagi Des Plaines shahrida o‘z nazorati ostidagi birinchi restoranni ochdi. Hozir bu kafe binosida korporatsiya muzeyi joylashgan.
Krok butun mamlakat bo‘ylab tez ovqatlanish restoranlarini ochish uchun franchayzalarni faol ravishda sotishni boshladi. 1959 yilga kelib, birinchi yuzta tez ovqatlanish restoranlari ochildi. Va 1961 yilda u kompaniyaning barcha huquqlarini sotib oldi va McDonald'sning yagona egasiga aylandi.

Krok rahbarligida kompaniya reklama va brendni rivojlantirishga katta sarmoya kirita boshladi. Aynan o‘sha paytda M harfini hosil qiluvchi ikkita sariq kamonli hozir mashhur logotip, shuningdek, bolalarni jalb qilish uchun Ronald MakDonald paydo bo‘ldi.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, McDonald’s muvaffaqiyati reklama tufayli emas, balki har bir restoranda ma’lum sifat standartlari o‘rnatilgani: xizmat ko‘rsatish madaniyati, tozalik va qulaylik.

1965 yilda McDonald's birjaga chiqdi, uning bir aktsiyasi 22,50 dollarga tushdi. Bu burger tarmog‘i uchun katta qadam edi. Bir hafta ichida aktsiya bahosi 50 dollargacha ko‘tarildi.

Krok McDonald aka-ukalarining asosiy tamoyillarini saqlab qoldi: konveyer ishlab chiqarish, samimiylik va tezkor xizmat. Bugungi kunga qadar tez ovqatlanish tarmog‘ining barcha restoranlari yuqori darajada nazorat qilinadigan ushbu tamoyillarga muvofiq ishlaydi.

Boshqa mamlakatlarda restoranlarning paydo bo‘lishi va menyuning o‘zgarishi

McDonald's Kanada va Puerto-Rikoda restoranlarni ochgandan so‘ng xalqaro tarmoqqa aylandi. Bu 1967 yilda sodir bo‘ldi. 90-yillarning boshlarida xorijiy operatsiyalar kompaniyaga o‘z daromadining uchdan bir qismini keltirdi. Mahsulot sotish bo‘yicha eng muvaffaqiyatli mamlakatlar Yaponiya, Kanada, Germaniya, Buyuk Britaniya, Avstraliya va Frantsiya edi.

O‘shandan beri McDonald's menyusi o‘zgara boshladi. 1968 yilda birinchi Big Mac paydo bo‘ldi, 1975 yilda nonushta paydo bo‘ldi, ularning menyusida tuxumli burgerlar mavjud edi. Kompaniya hatto o‘z figurasiga qayg‘uradiganlarni ham xursand qila oldi. Shunday qilib, 1987 yilda menyuda yangi sabzavotlardan salatlar paydo bo‘ldi. Ular burger iste'mol qilishni istamaydiganlarga muqobil sifatida taklif qilingan. Lekin mashhur kofe do‘koni McCafe 2010 yilda paydo bo‘lgan. McDonald's uni qahvaxonalar bilan raqobat doirasida ochgan. Ular shirinliklar, kofe ichimliklar, pishiriqlar va yangi siqilgan sharbatlardan ichimliklar sotdilar.

Qiziqarli faktlar

• 
  Fast-fud tarmog‘i har soniyada 75 xil burger sotadi. Har kuni kompaniya taxminan 63 million kishiga xizmat ko‘rsatadi - bu Italiya aholisidan bir oz ko‘proq.
• Oshxonalarda, kassalarda va McDonald's zallarida kameralar bor, shuning uchun siz xodimga qo‘pol munosabatda bo‘lsangiz ham, u sizning burgeringizga tupurishi dargumon. Bu restoranning tozalik va ochiqlik tushunchasi bilan bog‘liq.
• McDonald's logotipi birinchi restoranning yon tomonida joylashgan ikkita kamardir. Aka-uka McDonaldlar me'mordan ular uchun eskizlar yasashni so‘rashdi. Arklar sariq rangga bo‘yalgan va neon yorug‘lik bilan jihozlangan. Arkli birinchi logotip restoran uchun tomga ega edi, ammo u 1968 yilda olib tashlandi.
• McDonald's o‘z menyusini ochilgan mamlakatga moslashtiradi. Ispaniyada siz an'anaviy sovuq gazpacho sho‘rvasini sotib olishingiz mumkin, Portugaliyada menyuda jambonli no‘xat sho‘rva, Xorvatiyada - qo‘ziqorin va cho‘chqa go‘shti bilan rulo, Gonkongda esa ananasli burger.