МcДоналдъс: яратилиш тарихи, ҳақида нималарни билишингиз керак

Биринчи МcДоналдъс Калифорниянинг Сан-Бернардино шаҳрида ака-ука Ричард ва Морис Макдоналдлар мулки остида 1940 йилда очилган. Ўша пайтда тез овқатланиш тармоғи МcДоналдъс Фамоус Барбеқуе деб номланган ва менюда 40 хил қовурилган гўшт мавжуд эди.

Бугунги кунда МcДоналдъс бутун дунёда муваффақият қозонган энг муваффақиятли корпорациялардан бири ҳисобланади. Бироқ, халқаро бозорга чиқишдан олдин компания кўплаб ўзгаришларни бошдан кечирди ва ҳатто таъсисчиларни йўқотди. Бугунги кунга қадар компания ўтган асрнинг ўрталарида ишлаб чиқилган сифат ва хизмат кўрсатиш талабларига жавоб беради.

Концепцияни ўзгартириш

1948 йилда кафе тушунчаси ўзгарди. Ака-ука бургерлар асосий даромад манбаи эканини тушуниб, жиддий қадам ташлаб, ишлаб чиқаришни қайта форматлашди. Шунга кўра, меню бутунлай ўзгарди. Ҳали ҳам гамбургер, чипс ва апельсин шарбатининг бир нечта турлари мавжуд эди. Бир неча йил ўтгач, француз картошкаси ва Coca-Cola қўшилди .
Ресторан ошхонаси бургер ишлаб чиқариш тез ва арзон бўлиши учун яратилган. МcДоналдъс гамбургери 15 сент туради, бу бошқа кафеларга қараганда анча фойдали эди. Рестораннинг янги форматини аллақачон фаст-фуд деб аташ мумкин эди.

Биродарлар ишлаб чиқариш тез ва арзон бўлиши учун ошхонани махсус қайта жиҳозлашди. Улар "тез овқатланиш" тушунчасини ихтиро қилганлар.

Франчайзингнинг пайдо бўлиши ва Рей Крок компанияси

1954 йилда Рей Крок МcДоналдъсга қўшилди . У акаларидан компаниянинг франчайзинг агенти сифатида ишлаш ҳуқуқини сотиб олган. Ундан олдин у ўзини турли бизнес савдоларида синаб кўрди, аммо муваффақиятга эриша олмади. Бир йил ўтгач, у Иллинойс штатидаги Дес Плаинес шаҳрида ўз назорати остидаги биринчи ресторанни очди. Ҳозир бу кафе биносида корпорация музейи жойлашган.

Крок бутун мамлакат бўйлаб тез овқатланиш ресторанларини очиш учун франчайзаларни фаол равишда сотишни бошлади. 1959 йилга келиб, биринчи юзта тез овқатланиш ресторанлари очилди. Ва 1961 йилда у компаниянинг барча ҳуқуқларини сотиб олди ва МcДоналдъснинг ягона эгасига айланди.

Крок раҳбарлигида компания реклама ва брендни ривожлантиришга катта сармоя кирита бошлади. Айнан ўша пайтда М ҳарфини ҳосил қилувчи иккита сариқ камонли ҳозир машҳур логотип, шунингдек, болаларни жалб қилиш учун Роналд МакДоналд пайдо бўлди.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, МcДоналдъс муваффақияти реклама туфайли эмас, балки ҳар бир ресторанда маълум сифат стандартлари ўрнатилгани: хизмат кўрсатиш маданияти, тозалик ва қулайлик.

1965 йилда МcДоналдъс биржага чиқди, унинг бир акцияси 22,50 долларга тушди. Бу бургер тармоғи учун катта қадам эди. Бир ҳафта ичида акция баҳоси 50 долларгача кўтарилди.

Крок МcДоналд ака-укаларининг асосий тамойилларини сақлаб қолди: конвеер ишлаб чиқариш, самимийлик ва тезкор хизмат. Бугунги кунга қадар тез овқатланиш тармоғининг барча ресторанлари юқори даражада назорат қилинадиган ушбу тамойилларга мувофиқ ишлайди.

Бошқа мамлакатларда ресторанларнинг пайдо бўлиши ва менюнинг ўзгариши

МcДоналдъс Канада ва Пуэрто-Рикода ресторанларни очгандан сўнг халқаро тармоққа айланди. Бу 1967 йилда содир бўлди. 90-йилларнинг бошларида хорижий операциялар компанияга ўз даромадининг учдан бир қисмини келтирди. Маҳсулот сотиш бўйича энг муваффақиятли мамлакатлар Япония, Канада, Германия, Буюк Британия, Австралия ва Франция эди.

Ўшандан бери МcДоналдъс менюси ўзгара бошлади. 1968 йилда биринчи Биг Маc пайдо бўлди, 1975 йилда нонушта пайдо бўлди, уларнинг менюсида тухумли бургерлар мавжуд эди. Компания ҳатто ўз фигурасига қайғурадиганларни ҳам хурсанд қила олди. Шундай қилиб, 1987 йилда менюда янги сабзавотлардан салатлар пайдо бўлди. Улар бургер истеъмол қилишни истамайдиганларга муқобил сифатида таклиф қилинган. Лекин машҳур кофе дўкони МcCафе 2010 йилда пайдо бўлган. МcДоналдъс уни қаҳвахоналар билан рақобат доирасида очган. Улар ширинликлар, кофе ичимликлар, пишириқлар ва янги сиқилган шарбатлардан ичимликлар сотдилар.

Қизиқарли фактлар

• Фаст-фуд тармоғи ҳар сонияда 75 хил бургер сотади. Ҳар куни компания тахминан 63 миллион кишига хизмат кўрсатади - бу Италия аҳолисидан бир оз кўпроқ.
• Ошхоналарда, кассаларда ва МcДоналдъс залларида камералар бор, шунинг учун сиз ходимга қўпол муносабатда бўлсангиз ҳам, у сизнинг бургерингизга тупуриши даргумон. Бу рестораннинг тозалик ва очиқлик тушунчаси билан боғлиқ.
• МcДоналдъс логотипи биринчи рестораннинг ён томонида жойлашган иккита камардир. Ака-ука МcДоналдлар меъмордан улар учун эскизлар ясашни сўрашди. Арклар сариқ рангга бўялган ва неон ёруғлик билан жиҳозланган. Аркли биринчи логотип ресторан учун томга эга эди, аммо у 1968 йилда олиб ташланди.
• МcДоналдъс ўз менюсини очилган мамлакатга мослаштиради. Испанияда сиз анъанавий совуқ газпачо шўрвасини сотиб олишингиз мумкин, Португалияда менюда жамбонли нўхат шўрва, Хорватияда - қўзиқорин ва чўчқа гўшти билан руло, Гонконгда эса ананасли бургер.