Чизмалар болаларнинг қандай фикрлашини кўрсатди

Болалар расмлари муаллифлари нимани билиши ва қандай фикрда эканлиги ҳақида қимматли маълумотларни ўз ичига олади. Икки ёшдан 10 ёшгача бўлган ривожланиш хусусиятлари АҚШнинг Стенфорд университети мутахассислари томонидан ўрганилган.

Турли ёшдаги болалар атроф-муҳит билан турлича муносабатда бўлишади ва бу, ўз навбатида, уларнинг ривожланишига турлича таъсир қилади. Мисол учун, илмий далиллар ҳаётнинг дастлабки йилларида видео контентни томоша қилиш луғатнинг ривожланишига салбий таъсир кўрсатишини кўрсатди ва ҳавонинг ифлосланиши мактаб ўқувчиларининг математика имтиҳонларидаги натижаларини ёмонлаштирди .
Стенфорд университети (АҚШ) тадқиқотчилари болаларнинг чизиш ва чизилган нарсаларни таниб олиш қобилияти улғайган сари қандай ўзгариши ва бу кўникмалар бир-бирига боғлиқми ёки йўқлигини таҳлил қилди. Маълум бўлишича, бу икки кўникма параллел равишда ривожланади ва объектни янада муваффақиятли таниб олиш ҳар доим ҳам бадиий қобилиятларнинг яхшиланиши ёки объектнинг характерли хусусиятларининг мавжудлиги (масалан, "аниқлаш" осон бўлган узун қулоқлар) билан боғлиқ эмас. қуён ёки қуён). Тегишли мақола Натуре Cоммуниcатионс илмий журналида чоп этилди .
Тажрибада икки ёшдан 10 ёшгача бўлган болалар иштирок этди. Махсус ишлаб чиқилган ўйин доирасида улар планшетда бармоқлари билан ҳайвонлар ва жонсиз нарсаларни чизишди. Бунинг учун Сан-Хоседаги Болалар кашфиёти музейида 30 сонияда маълум бир объектни чизиш бўйича видео маслаҳатлар кўрсатувчи ва топшириқлар берувчи ўйин машинаси ўрнатилди. Кекса иштирокчилардан, шунингдек, объектнинг қайси қисмини (масалан, бош ёки дум) чизганлиги ҳақида изоҳ бериш сўралган.

Тадқиқотнинг дастлабки босқичларида, икки ёшли болалар учун чизмалар жуда мураккаб эканлигини аниқлаган олимлар, тажриба иштирокчиларига ота-оналари ёрдам берган деб тахмин қилишди. Мақола муаллифлари сўров ўтказдилар ва яратилишида катталар иштирок этган асарларни чиқариб ташладилар. Натижада, 8 084 ўйин сеансидан 37 770 та чизма намунада қолди. Бундан ташқари, олимлар болалардан тажрибанинг бошқа иштирокчиларининг ишларига нима чизилганлигини аниқлашни сўрашди.

Олинган барча маълумотлар чуқур конволюцион нейрон тармоқлари ёрдамида таҳлил қилинди. Мақола муаллифлари чизмаларда тасвирланган объект ҳақида қандай маълумотлар борлигини ва унинг таниб олишга қандай таъсир қилишини ўрганишди. Каттароқ болалар ҳар доим аниқроқ чизиш ва тасвирни яхшироқ ривожлантиришга қодир эди. Бироқ, тажрибанинг ёш иштирокчилари ёмон чизишлари мумкин эди (масалан, амалиёт этишмаслиги туфайли), лекин бошқа болаларнинг асарларида тасвирланган нарсаларни аниқ аниқлайдилар.

Ҳатто ибтидоий суратларда ҳам олимлар боланинг мавзу бўйича билимини кўрсатадиган сигналларни кўрдилар. Мисол учун, расмдан йўлбарсни таниб олиш қийин бўлиши мумкин, аммо ҳайвон тасвирда аниқ кўриниб турарди. Тажрибанинг кўплаб иштирокчилари ўзлари чизган объектларнинг ҳақиқий ўлчамлари ҳақида маълумот бера олдилар.

Тадқиқотчилар олдинги тадқиқотлар натижаларини тасдиқладилар, чизиш кўникмалари ва расмдан объектни таниб олиш қобилияти параллел равишда ривожланади. Рақамли тадқиқот усуллари ва каттароқ намуналар туфайли улар болаларнинг фикрлаши ҳақида батафсилроқ хулосалар чиқаришди. Олинган натижаларга кўра, чизмалар ёшга қараб кўпроқ таниқли бўлди, аммо бу нафақат нозик восита маҳоратини ривожлантириш, балки атрофдаги дунёни тафаккур ва идрок этишнинг ўзгариши билан изоҳланади.

Олимларнинг фикрига кўра, улар биринчи бўлиб рақамли чизмаларни машина усуллари ёрдамида таҳлил қилишган. Келгусида тадқиқот муаллифлари турли маданий гуруҳларда, шунингдек, нафақат болаларда, балки катталарда ҳам худди шундай тарзда чизмаларни ва улардан объектларни таниб олишни ўрганишни режалаштирмоқда.