Севишганлар куни ҳақида 30 та қизиқарли факт

Ҳар йили 14-февралда нишонланадиган Севишганлар куни севги ва меҳр-муҳаббатнинг синоними бўлиб, карталар, гуллар, шоколадлар ва бошқа севги белгиларининг алмашинуви билан белгиланади. Кўпчилик буни ўз яқинларига ҳис-туйғуларини билдириш имконияти сифатида қараса-да, бу куннинг бой тарихи ва бутун дунё бўйлаб ўз ичига олган турли хил анъаналар ҳақида кам одам билади. Севишганлар кунининг келиб чиқиши қадимги Рим байрамлари, насроний шаҳидлари ва халқ анъаналари билан боғлиқ бўлган тарихга асосланган. Асрлар давомида у зиёфатлар ва учрашувлар кунидан севги, дўстлик ва қадрлашнинг глобал байрамига айланди. Келинг, Севишганлар куни ҳақида унинг тарихий аҳамияти, эволюцияси ва бутун дунёда нишонланишининг хилма-хил усулларини таъкидлайдиган баъзи қизиқарли ва маълумот берувчи фактларни кўриб чиқайлик.

1. Севишганлар кунининг илдизлари қадимги Римдаги Луперкалия фестивали бўлиб, ҳар йили 15 февралда нишонланадиган туғилиш байрамидир.
2. Кун номи билан аталган Авлиё Валентин байрамлари 14 февралда нишонланган бир ёки иккита афсонавий насроний шаҳидларига ишора қилади.
3. Инглиз тилидаги энг қадимги Севишганлар куни хабари 1477 йилда Маргерй Бреwес томонидан ўзининг куёви Жон Пастонга ёзилган.
4. 18-асрда Англияда қўлда ясалган валентинларни алмаштириш амалиёти машҳур бўлиб, 19-асрда Севишганлар куни карталарининг тижорат ишлаб чиқарилишига олиб келди.
5. Қўшма Штатларда Эстер А. Холанд 1840-йилларда Валентин куни карталарини тижоратлаштиришдаги роли учун "Америка Валентинининг онаси" сифатида танилган.
6. Бугунги кунда ҳар йили тахминан 1 миллиард Севишганлар куни карталари юборилади, бу Рождестводан кейин иккинчи энг катта карта юбориш байрамидир.
7. Севишганлар куни шоколад бериш анъанаси 19-аср охирида бошланган, Ричард Кедбери 1868 йилда Севишганлар куни шоколадларининг биринчи қутисини тақдим этган.
8. Японияда Севишганлар кунида аёллар эркакларга шоколад бериш одат тусига кирган, эркаклар эса 14-март, Оқ кунда бу шоколадни қайтаришади.
9. Шекспирнинг ошиқлари Ромео ва Жулетта яшаган Италиянинг Верона шаҳрига ҳар Севишганлар кунида Жулетта номига 1000 га яқин мактуб келади.
10. Қизил атиргуллар анъанавий тарзда Валентин куни билан боғлиқ, чунки улар Рим севги маъбудаси Венеранинг севимли гуллари эди.
11. Уелсда севишганлар 17-асрдан бошланган анъанага айланган "ловеспоонс" деб номланувчи мураккаб ўйилган ёғоч қошиқларни алмашишади.
12. Биринчи юрак шаклидаги шоколад қутиси 1861 йилда Cадбурй томонидан тақдим этилган.
13. Қўшма Штатларда ҳар йили Севишганлар кунида 220 000 га яқин никоҳ таклифи келади.
14. Финляндия ва Эстонияда Севишганлар куни "Дўстлар куни" деб номланувчи романтик севгидан кўра кўпроқ дўстликни нишонлашга қаратилган.
15. Севишганлар кунида қора рангни кийиш баъзи мамлакатларда ёлғизлик учун мотам тутганлар учун анъанадир.
16. “Юракингизни енгингизга кийиш” ибораси ўрта асрларда пайдо бўлган, ўшанда ёшлар ўзларининг Валентинларини аниқлаш учун исмлар чизиб, сўнгра бир ҳафта давомида енгларига ёпиштирилган исмни кийиб юришган.
17. Ўрта асрларда Х белгиси ўпиш билан боғлиқ бўлиб, ўз исмларини ёза олмаган одамлар гувоҳлар олдида Х белгиси билан имзо чекишган, кейин эса самимийлик кўрсатиш учун ўпишган.
18. Филиппинда оммавий тўй маросимлари Севишганлар кунининг оддий тадбирига айланиб, юзлаб жуфтликлар биргина маросимда турмуш қуришади.
19. Азиз Валентин, шунингдек, севувчилардан ташқари, асаларичилар, эпилепсия ва вабонинг ҳомийси ҳисобланади.
20. Энг қадимги валентин куни Орлеан герцоги Чарлзнинг 1415 йилда Лондон минорасида қамоққа олинганида хотинига ёзган шеъридир.
21. Жанубий Кореяда ҳар ойнинг 14-куни севги билан боғлиқ кун бўлиб, 14 апрель "Қора кун" бўлиб, Севишганлар куни ёки Оқ кунда совға олмаган бўйдоқлар қора ноодле ейиш учун йиғилишади.
22. Аноним карталар ёки хабарларни юбориш амалиёти Виктория Англиясида машҳур бўлиб, кўпинча яширин мухлислар томонидан юборилган.
23. Баъзи Лотин Америкаси мамлакатларида Севишганлар куни "Дíа дел Амор й ла Амистад" (Севги ва дўстлик куни) сифатида танилган ва бу ҳам романтик, ҳам платоник муносабатларга урғу беради.
24. Юрак шакли, севги рамзи сифатида, дастлаб печак барглари шакли билан боғлиқ бўлиб, садоқатни ифодалайди.
25. Шоколад 19-асрда шифокорлар томонидан севги ва ҳиссиёт билан боғлиқ касалликларни даволаш учун буюрилган.
26. Ўрта асрларда қизлар Севишганлар кунида ўзларининг бўлажак эрини орзу қилишларига ишониб, ғалати таомларни истеъмол қилишган.
27. Колорадо штатидаги Лавленд шаҳри ўз номи туфайли Севишганлар куни почта марказига айланади, унда романтик шеърлар ва Ловеланд почта маркаси бўлган карталарни муҳрлаш дастури мавжуд.
28. Кўпинча Севишганлар куни безакларида қўлланиладиган дантел лотинча "лақуес" сўзидан келиб чиққан бўлиб, одамнинг қалбини забт этиш каби тузоқ ёки тўр деган маънони англатади.
29. Севгининг қанотли худоси Cупид ғояси юнон мифологиясида севги худоси Эросдан келиб чиққан.
30. Баъзи ҳайвонот боғлари ҳазил билан қасос олиш учун Севишганлар кунида таракан ёки бошқа жонзотларга собиқ севгилиси номини бериш имкониятини таклиф қилади.

Қадимий анъаналар ва замонавий урф-одатлар уйғунлиги билан Севишганлар куни бутун дунё бўйлаб миллионлаб одамлар томонидан севги, дўстлик ва қадрлаш куни сифатида нишонлашда давом этмоқда. Карточкалар, совғалар ёки меҳрибонлик имо-ишоралари билан алмашиш орқали, бу биз учун ғамхўрлик қилаётганларга меҳр-муҳаббатни билдириш учун алоҳида имконият бўлиб қолади. Севишганлар кунининг бутпарастлик байрамидан бутун дунё бўйлаб севги байрамигача бўлган эволюцияси севгининг универсал табиатини ва одамларнинг бу доимий туйғуни қандай ижодкорлик билан ифодалашини кўрсатади. Севишганлар кунини нишонлар эканмиз, бизни маданиятлар ва авлодлар ўртасида боғлайдиган севги кучини эслатамиз.