Исаак Ньютон ҳақида 15 та қизиқарли факт

Исаак Ньютон барча даврларнинг энг буюк олимларидан бири сифатида танилган. У физика ва математика соҳаларига қўшган ҳиссалари билан машҳур. Ушбу мақолада биз ушбу афсонавий шахснинг ҳаёти ва фаолияти ҳақида баъзи қизиқарли фактларни ўрганамиз.

1. Ньютон 1642 йил Рождество кунида Англиянинг Вулсторп шаҳрида муддатидан олдин туғилган.
2. Болалигида Ньютон камбағал ўқувчи эди ва расмий таълимга унчалик қизиқмасди. Бироқ, у машиналар ва гаджетларга қизиқиб қолди ва кўп вақтини улар билан ўтказди.
3. Ньютон 17 ёшга тўлганда, онаси оилавий фермани бошқаришга ёрдам бериш учун уни мактабдан чиқариб юборди. Бироқ у деҳқончиликка унчалик қизиқмас, ўрнига вақтини ўқиш ва илмий тажрибалар ўтказиш билан ўтказарди.
4. Ньютон 1661 йилда Кембриждаги Тринити коллежига ўқишга кирди. У дастлаб ҳуқуқни ўрганиш ниятида эди, лекин унинг қизиқишлари тезда математика ва физикага айланди.
5. 1665 йилда Кембрижда бубон вабоси тарқалди ва университет ёпилди. Бу вақт ичида Ньютон ўз оиласининг фермасига қайтиб келди ва у эрда икки йилга яқин вақтини ҳисоб, оптика ва тортишиш бўйича ўз ғояларини ишлаб чиқди.
6. 1687 йилда Ньютон ўзининг энг машҳур асари "Пҳилосопҳиæ Натуралис Принcипиа Матҳематиcа" (Табиий фалсафанинг математик асослари) асарини нашр этди, бу классик механикага асос солган ва физика соҳасида инқилоб қилган.
7. Ньютоннинг учта ҳаракат қонуни - инерция қонуни, куч ва тезланиш ўртасидаги боғлиқлик, таъсир ва реакция принципи бугунги кунда ҳам мактабларда ўқитилади.
8. Ньютоннинг оптика бўйича иши ҳам соҳада инқилоб қилди ва у оқ ёруғлик ранглар спектридан иборат эканлигини кашф этгани учун ҳурматга сазовор.
9. Ньютон 1696 йилда Қироллик зарбхонасига бошлиқ этиб тайинланган ва кейинчалик зарбхона устаси лавозимида ишлаган. Зарбхонадаги фаолияти давомида у қалбаки пул ишлаб чиқаришга қарши курашда ёрдам берган қатор ислоҳотларни амалга оширди.
10. Ньютон 1705 йилда қиролича Анна томонидан рицар унвонига сазовор бўлган ва бу шарафга сазовор бўлган биринчи олим эди.
11. Ньютон ўзининг шафқатсиз шахси билан танилган ва ўша даврнинг бошқа олимлари билан бир қатор жанжалларга дуч келган. Унинг энг машҳур баҳсларидан бири немис математиги Готфрид Лейбниц билан ҳисоб-китобларни ким биринчи бўлиб ишлаб чиққанлиги ҳақида эди.
12. Ньютон ҳаёти давомида руҳий тушкунлик ва бир нечта асабий бузилишлардан азият чекди ва симоб билан ўзини ўзи синаб кўриш каби ноодатий амалиётлар билан шуғуллангани маълум эди.
13. Ньютон 1727-йил 31-мартда 84 ёшида вафот этди. У Вестминстер аббатлигида дафн қилинди ва қабрида лотинча ёзув бор: “Бу ерда рицар Исаак Ньютон ётибди, у ақл-идрок кучи билан деярли илоҳий ва ўзига хос математик тамойиллар билан ўзига хос бўлган, сайёралар, денгизлар йўллари ва фигураларини ўрганган. ёруғлик нурларидаги ўхшашликлар."
14. Ньютоннинг мероси бутун дунё олимлари ва мутафаккирларини илҳомлантиришда давом этмоқда ва унинг физика ва математика соҳаларига қўшган ҳиссаси бугунги кунда ҳам ўрганилмоқда ва нишонланмоқда.
15. Исаак Ньютон математика, физика ва астрономия соҳаларига кўп ҳисса қўшган тарихдаги ажойиб шахс эди. Ҳаракат ва бутун дунё тортишиш қонунларини ишлаб чиқишдан тортиб, акс эттирувчи телескоп ва ҳисобни ихтиро қилишгача Ньютоннинг фан ва технологияга таъсирини ортиқча баҳолаб бўлмайди. Ўзининг интеллектуал ютуқларидан ташқари, Ньютон, шунингдек, алкимё, илоҳиёт ва ҳатто оккултизмни ўз ичига олган кенг кўламли қизиқишларга эга мураккаб шахс эди. У уч аср олдин яшаган бўлса-да, унинг ғоялари ва кашфиётлари бизнинг коинот ҳақидаги тушунчамизни шакллантиришда давом этмоқда.

17-06-2025, 18:18 492

Ўҳшаш маълумотлар

Уилям Шекспир инглиз тилидаги энг буюк ёзувчилардан бири сифатида кенг тарқалган ва унинг асарлари театр, адабиёт ва маданиятга катта таъсир кўрсатган. Шекспир спектакль ва сонетлардан тортиб шеърларгача бутун дунё бўйлаб томошабинларни...

Инглиз математиги, механики, оптикаси ва файласуфи Исаак Ньютон 1643 йил 4 январда Вулсторп қишлоғида (Линколншир, Англия) бадавлат деҳқон оиласида туғилган ....

Фикрлар 1

Durdona

Juda zo'r

16 сентября 2026 22:18

---

Фикр қўшиш

Фикр юбориш