Райт ака-укалари (Орвил ва Уилбур Райт) ҳақида 31 та қизиқарли факт

Райт ака-укалари Орвил ва Уилбур Райтлар дунёдаги биринчи муваффақиятли моторли самолётни лойиҳалаштирган, қурган ва бошқарган авиациянинг кашшофлари сифатида эътироф этилади. Бу ўз-ўзини ўргатган муҳандислар ва ихтирочилар парвоз орзусини ҳақиқатга айлантирдилар, тарих йўналишини ўзгартирдилар ва замонавий аэрокосмик соҳанинг ривожланиши учун замин яратдилар. Уларнинг ўз мақсадларига тинимсиз интилишлари, инновацион ақллари билан биргаликда, 1903-йил 17-декабрда инсониятнинг осмонга бўлган қарашини абадий ўзгартирадиган бир лаҳзага олиб келди. Ушбу мақола Райт ака-укалари ҳақидаги энг қизиқарли ва маълумотли фактларни ўрганишга, уларнинг оддий велосипед дўконлари эгаларидан авиация оталаригача бўлган йўлини ёритишга қаратилган.

1. Орвилле Райт 1871-йил 19-августда ва Wилбур Райт 1867-йил 16-апрелда Огаё штатининг Дайтон шаҳрида туғилган.
2. Улар дастлаб велосипед таъмирлаш устахонасини очишдан олдин газета нашриёти сифатида иш бошладилар.
3. Райт ака-укаларининг парвозга қизиқиши 1896-йилда машҳур планер учувчиси Отто Лилиентҳалнинг вафотидан илҳомланган.
4. Улар Шимолий Каролина штатининг Киттй Ҳаwк шаҳрида кучли шамоллар ва юмшоқ қўниш юзалари туфайли кенг кўламли планер синовларини ўтказдилар.
5. Уларнинг биринчи муваффақиятли моторли парвози 1903-йил 17-декабрда 120 фут масофани 12 сонияда босиб ўтди.
6. Уларнинг биринчи моторли самолёти бўлган Wригҳт Флер арча ёғочи ва муслин матосидан қурилган.
7. Улар Киттй Ҳаwкни шахсий ҳаёти учун, оммавий ахборот воситалари эътиборидан қочиш ва интеллектуал мулкларини ҳимоя қилиш учун танладилар.
8. Ака-укалар самолёт дизайнида ҳали ҳам стандарт бўлган уч ўқли бошқарув тизимини ихтиро қилишди.
9. Орвилле ва Wилбур ҳеч қачон турмуш қуришмаган, ҳаётларини авиация ва ишларига бағишлашган.
10. Уларга Халқаро Аэронавтика Федерацияси томонидан мос равишда 4 ва 5-рақамли учувчи лицензиялари берилди.
11. Уилбур бир марта шундай деган эди: "Агар сиз мукаммал хавфсизликни қидирсангиз, панжара устида ўтириб, қушларни томоша қилганингиз маъқул".
12. Райт ака-укаларининг учиш аппарати учун патенти дастлаб бир неча бор рад этилган, аммо ниҳоят тасдиқланган.
13. 1908-йилда улар АҚШ армияси билан соатига 40 миля тезликда уча оладиган ва икки кишини олиб юра оладиган учувчи аппарат яратиш бўйича шартнома имзоладилар.
14. Улар 1909-йилда самолётлар ишлаб чиқарадиган Америcан Wригҳт компаниясига асос солишди.
15. Орвилле 1908-йилда бир соатдан кўпроқ давом этган биринчи парвозни амалга оширди.
16. Райт ака-укалари кўтариш ва тортишиш назарияларини синаб кўриш учун уй қурилиши шамол туннелидан фойдаланганлар.
17. Улар электр ёки ички санитария-тесисатсиз уйда ўсган, аммо ота-оналари уларни интеллектуал қизиқишлар билан шуғулланишга ундашган.
18. Ака-укалар ким биринчи парвозни амалга оширишини ҳал қилиш учун танга ташлашди; Уилбур ғалаба қозонди, аммо унинг биринчи уриниши муваффақиятсиз тугади.
19. Орвилле 1908-йилда оғир автоҳалокатга учради, натижада оёғи ва бир нечта қовурғалари синди, аммо бу уларнинг ҳаракатларига халақит бермади.
20. Улар узоқ давом этган суд жараёнларида патентларини муваффақиятли ҳимоя қилишди, бу эса афсуски, уларнинг кўп вақтини олди.
21. Улар Миллий авиация шон-шараф залига ва Халқаро ҳаво ва космик шон-шараф залига киритилди.
22. Райт ака-укаларига 1909-йилда Конгресс олтин медали топширилди.
23. Иккала ака-ука ҳам коллежда ўқимаган, аммо улар аэронавтика соҳасида инқилоб қилишди.
24. Уилбур 1912-йилда тиф иситмасидан вафот этди ва Орвил 1915-йилда Райт компаниясини сотди.
25. Орвил авиация саноатининг гуллаб-яшнашини кўриш учун тирик қолди, аммо 1948-йилда юрак хуружидан вафот этди.
26. Асл 1903-йилги Райт Флер самолёти Вашингтондаги Смитсон миллий авиация ва космик музейида намойиш этилмоқда.
27. Иккита фожиа юз бермаслиги учун улар бирга учишдан эҳтиёт бўлишди.
28. Райт ака-укалари ҳар доим парвоз муаммосини ҳал қилишда методик ва тизимли ёндашувни талаб қилишган.
29. Улар биргаликда уйғунликда ишлаш қобилиятини муваффақиятларининг калити деб ҳисоблашган.
30. Орвилле авиация хавфсизлиги стандартларини ўрнатиш бўйича дастлабки саъй-ҳаракатларда иштирок этган.
31. Райт ака-укаларининг улкан ютуқларига қарамай, улар ўлимигача камтар бўлиб, ишларига эътибор қаратишган.

Райт ака-укалари Орвил ва Уилбур имконсиз нарсани имконга айлантириб, парвоз орзусини дунёни қайта шакллантирган ҳақиқатга айлантирдилар. Уларнинг мероси шунчаки учиш ҳаракати эмас, балки инновация, қатъият ва интеллектуал қизиқиш кучининг исботидир. Улар ўз ютуқлари орқали бизга инсоният қатъият ва ихтирочилик билан ҳар қандай тўсиқни енгиб ўтиши мумкинлигини ўргатдилар. Бир вақтлар қушлар ва юлдузлар олами бўлган осмон , Огаё штатининг Дейтон шаҳридан бўлган бу икки ака-ука туфайли инсониятни ўрганиш ва тараққиёт учун янги йўлларга айланди ва ҳатто энг жасур орзуларга ҳам эришиш мумкинлигини исботлади.