Жуфтликдаги "севги гормони" ва жисмоний яқинлик яраларнинг тезроқ битишига ёрдам берди

Иштирокчиларнинг билакларига кичик жароҳатлар берилган тажриба шуни кўрсатдики, окситоцин бурун спрейи ва яқин жисмоний алоқадан фойдаланиш тез тикланишга ёрдам берди.

Илмий адабиётларда окситоциннинг севги ва дўстликдаги муҳим роли таъкидланган . Лаборатория тажрибалари шуни кўрсатдики, бу гормон яллиғланишга қарши ва антиоксидант хусусиятларга эга нейропептид билан биргаликда каламушларда оғиз яраларини даволашни тезлаштирган.

Бундан ташқари, аввалги тадқиқотда олимлар тажриба давомида етказилган кичик жароҳатлардан сўнг низоли турмуш ўртоқларнинг териси секинроқ тузалишини аниқладилар . Цюрих университети (Швейцария) клиник биопсия ва психотерапия профессори Беате Диетзен ва унинг ҳамкасблари бу таъсир окситоцин етишмаслиги билан боғлиқ бўлиши мумкин деб тахмин қилишди .
Ушбу гипотезани синаб кўриш учун олимлар янги тажриба ўтказдилар, бу мақола яқинда ЖАМА Псйчиатрй журналида чоп этилди . Улар 80 нафар соғлом ёш ҳетеросексуал жуфтликни жалб қилишди — иштирокчиларнинг ўртача ёши 27 ёш эди. Махсус вакуум мосламаси ёрдамида билакнинг кафт томонида тўртта кичик жароҳатлар аниқланди.

Кейин жуфтликлар тасодифий равишда тўрт гуруҳга ажратилди. Биринчисида, иштирокчилар кейинги ҳафта давомида кунига икки марта окситоцин бурун спрейидан фойдаланишди. Шунингдек, улар кунига уч мартагача 10 дақиқалик психологик машқ (Ҳамкорни қадрлаш вазифаси, ПАТ) бажаришди . Машқ ижобий ўзаро таъсирлар ва миннатдорчилик ифодаларини ўз ичига олди.

Иккинчи гуруҳда иштирокчилар окситоцин спрейидан фойдаланишди, аммо машқларни бажаришмади. Учинчи гуруҳда иштирокчиларга плацебо спрейи берилди ва уларга ПАТ машқ қилиш буюрилди, тўртинчи гуруҳда эса иштирокчилар плацебодан фойдаланишди ва ақлий машқларни бажаришмади.

Яраларнинг ҳолати шифокорлар томонидан қўлланилгандан 24 соат ва етти кун ўтгач баҳоланди. Иштирокчилар шунингдек, кортизол даражасини ўлчаш учун сўлак намуналарини тўплашди, стресс даражаларини хабар қилишди ва шериги билан ўзаро муносабатларини тасвирлаб беришди.

Охир-оқибат, тадқиқотчилар окситоцин спрейи ёки ПАТнинг ўзи даволанишни тезлаштирмаслигини аниқладилар. Иккала аралашувни бирлаштирганлар ҳам озгина ижобий таъсир кўрсатдилар. Яра битишидаги энг сезиларли яхшиланишлар окситоцин ишлатган ва тажриба ҳафтасида мунтазам равишда юмшоқ тегиниш ёки яқин муносабатларга киришган жуфтликларда кузатилди. Юқори жинсий фаоллик, шунингдек, иммунитет тизимини бостирадиган стресс гормони бўлган кортизолнинг паст даражаси билан боғлиқ эди.

Шифокорларнинг сўзларига кўра, натижалар яқин муносабатлар соғлиқни сақлашни яхшилаши мумкин бўлган нейроэндокрин механизмлар ҳақида дастлабки маълумот беради. Маълумотлар шуни кўрсатадики, окситоцин мустақил равишда ҳаракат қилмайди, балки жуфтликлар ичидаги ижобий ўзаро таъсирларнинг фойдали таъсирини кучайтиради. Гарчи бу соҳада қўшимча тадқиқотлар талаб этилса-да, олимлар уларнинг топилмалари беморларнинг соғайишини тезлаштириш учун психососял аралашувларни ишлаб чиқишга ёрдам беради, деб ҳисоблашади.