Компьютерда ишлашда кўз соғлиғини қандай сақлаш керак

Замонавий дунёда тобора кўпроқ одамлар куннинг муҳим қисмини компьютер экрани олдида ўтказмоқда. Офис иши, масофавий иш, ўқиш ёки шунчаки дам олиш - буларнинг барчаси узоқ вақт визуал зўриқиш билан бирга келади. Кўп одамлар қуруқ кўзлар, чарчоқ, концентрациянинг пасайиши ва ҳатто бош оғриғини сезадилар. Кўриш кундалик ҳаётдаги энг муҳим воситалардан бири бўлиб, уни ҳимоя қилиш керак. Бу, айниқса, бир неча соат давомида монитор билан ишлашга мажбур бўлганлар учун тўғри келади. Кўз соғлиғини сақлаш учун маълум қоидалар ва фойдали тавсияларга риоя қилиш муҳимдир.

Компьютерда ишлашда кўришнинг ёмонлашувининг сабаблари

Кўзни чарчоққа олиб келадиган бир қанча омиллар мавжуд. Экран ёрқин ва матн ёки график доимий диққатни талаб қилади. Бундан ташқари, одамлар кўпинча милтиллашни унутишади, бу эса кўз сиртининг намлигини камайтиради. Ёмон ёруғлик, мониторни нотўғри жойлаштириш ва узоқ вақт давомида бир ҳолатда ўтириш ҳам кўришга таъсир қилади.
Кўриш қобилиятини сақлаб қолиш учун соғлом одатлар
Бир қатор оддий, аммо самарали одатлар мавжуд бўлиб, улар экранда узоқ вақт ишлашдан зарарни камайтиришга ёрдам беради:

• хонадаги ёруғлик даражасини кузатиб боринг ва порлашдан сақланинг;
• кўз сиртининг қуриб кетишига йўл қўймаслик учун тез-тез милтиллаш;
• ҳаво жуда қуруқ бўлмаслиги учун хонани мунтазам равишда вентиляция қилинг;
• кўзларингиздан мониторгача камида 50 сантиметр масофани сақланг;
• офталмолог томонидан тавсия этилган бўлса, кўк ёруғлик фильтрли юқори сифатли кўзойнаклардан фойдаланинг;
• камида ҳар 40-50 дақиқада қисқа танаффуслар қилинг;
• тўлиқ зулматда компьютерда ишламанг;
• ҳаддан ташқари экран ёрқинлигидан сақланинг;
• кўзингизни зўриқтирмаслик учун этарлича катта шрифтни танланг.

Ушбу одатларнинг ҳар бири технология билан узоқ вақт ишлаганда ҳам кўзингиздаги кучланишни камайтиришга ва уларни соғлом сақлашга ёрдам беради.

Кўз машқлари

Одатлардан ташқари, кундалик амалиётингизга махсус машқларни киритишга арзийди. Улар стрессдан халос бўлишга ва диққатни жамлашни яхшилашга ёрдам беради:

1. "20-20-20". Ҳар 20 дақиқада 20 сония давомида 20 фут (тахминан 6 метр) узоқликдаги объектга қаранг. Ушбу машқ диққатни жамлаш учун масъул бўлган мушакларни бўшаштиради.
2. Ўзгарувчан нигоҳ. Масофага қаранг, сўнгра кўзингизни энг яқин объектга ўтказинг ва масофага қайтинг. 10 марта такрорланг. Ушбу турдаги гимнастика кўзнинг аккомодатив қобилиятини мустаҳкамлайди.
3. Кўзларнинг думалоқ ҳаракатлари. Секин-аста кўзларингизни соат йўналиши бўйича, кейин эса соат соҳаси фарқли равишда айлантиринг. 5 марта такрорланг. Бу кўз олмасининг суюқлик айланишини яхшилашга ёрдам беради.
4. Тез-тез милтиллаш. 30 сония давомида тез ва осон милтилланг. Бу шох пардани намлаш ва қуруқликни камайтиришга ёрдам беради.

Машқларни бошлашдан олдин, уларга дам бериш учун кўзингизни бир дақиқага юмиб қўйиш фойдали бўлади. Ушбу оддий амалиёт кўришнинг умумий саломатлигига фойдали таъсир кўрсатади.

Иш жойини ташкил қилиш

Визуал саломатликни сақлашда атроф-муҳит муҳим рол ўйнайди. Тўғри ташкил этилган иш жойи кўзнинг кучланишини камайтиради ва чарчоқнинг олдини олади. Кўриб чиқилиши керак бўлган бир нечта нарса бор:

• Деразадан мониторга тўғридан-тўғри ёруғлик тушмаслиги керак;
• экранни кўз даражасида ёки бироз пастроқ жойлаштиринг;
• тасвирнинг контрастини ва ёрқинлигини созлаш;
• кўзларингизни экрандан столга ўтказмаслик учун ҳужжат эгаларидан фойдаланинг;
• Ёруғлик манбаларини экранда акс эттирмайдиган қилиб жойлаштиринг.

Сизнинг маконингиздаги кичик ўзгаришлар ҳам иш куни давомида фаровонлигингизни сезиларли даражада яхшилайди.

Агар сиз ушбу масалага онгли равишда ёндашсангиз, компьютерда ишлаш пайтида кўз соғлиғини сақлаш мумкин. Мунтазам танаффуслар, оддий машқлар, жиҳозларни тўғри созлаш ва тўғри ёритиш кўплаб муаммолардан қочишга ёрдам беради. Оддий тавсияларга амал қилиб, сиз нафақат чарчоқни камайтира оласиз, балки кўп йиллар давомида аниқ кўришни ҳам сақлаб қолишингиз мумкин. Кўзларингизга ғамхўрлик қилиш кундалик одатга айланиши керак, масалан, тишларни чўткалаш ёки эрталабки машқларни бажариш. Интеграциялашган ёндашув қулайлик ва самарадорликнинг калитидир. Қаттиқ ишда ҳам, агар сиз оқилона чоралар кўрсангиз, кўзларингиз ўзини яхши ҳис қилиши мумкин.