Ўзбекситоннинг энг бой одами ҳақида нималарни билишингиз керак

Ўзбекситоннинг энг бой одами ҳақида нималарни билишингиз керак

Алишер Усмонов  бизнесмен ва менежер, миллиардер, УСМ асосчиси ва асосий акциядори (48%) (тоғ-кон ва металлургия, шу жумладан Металлоинвест ва Байкал кончилик компанияси, МегаФон каби телекоммуникация, Mail.ru Груп каби интернет саноати ва CРПТ каби технология соҳаси активларига эга). Алишер Усмонов империяси таркибига “Коммерсант” нашриёти киради, Алишер Бурханович эса ривожланишда (Химки гуруҳи) улушга эга ва аввалроқ спорт билан шуғулланган (Лондоннинг “Арсенал”и). Шунингдек, у Халқаро қиличбозлик федерацияси президенти ҳисобланади. У хайриячи ва Россиядаги энг ҳурматли хайриячилардан бири.

Алишер Усмоновнинг болалиги ва билим олиши

Алишер Бурхонович Усмонов 1953 йил 9 сентябрда Ўзбекистон ССР Наманган вилояти Чуст шаҳрида туғилган.

Алишернинг отаси Бурхон Усмонов  Тошкентда прокурор бўлиб ишлаган. Алишер оилада тўнғич ўғил. Усмоновлар оиласида яна учта ўғил бор. Алишер Бурхонович болалигида “Уч мушкетёр”ни ўқиб чиқиб, қиличбозликни ўрганишга қарор қилди. Фарзандининг спортга бўлган иқтидорини пайқаган ота-онаси уни қиличбозлик сабоқларига ёздириб қўйган, орадан икки йил ўтиб Алишер Усмонов ёшлар терма жамоасига киритилган. Усмоновнинг спорт карераси муваффақиятли ўтди - у спорт устаси бўлди ва кейинчалик СССР терма жамоасига қўшилди.

1971-йилда ўрта мактабни тугатгач, Алишер Усмонов МГИМОнинг “Халқаро ҳуқуқ” факультетига ўқишга кирди ва уни 1976-йилда тугатди. Инглиз, француз, рус ва ўзбек тилларини яхши билади. 1997 йилда Алишер Усмонов Россия Федерацияси ҳукумати қошидаги Молия академиясининг банк иши факультетини ҳам тамомлаган.

Алишер Усмоновнинг муваффақиятли бизнеси

Алишер Усмонов ўз бизнесини бошлашдан аввал араб тилидан таржима қилиб кун кўрган ва таржимаи ҳолида қайд этилганидек, Андижон шаҳридаги СССР Фанлар академияси Физика институти лабораториясида патент мутахассиси бўлиб ишлаган.

Кейин, МГИМОдаги ўқишдан сақлаб қолган алоқалари туфайли Алишер Усмонов Москвага қайтиб келди ва Совет Тинчлик Қўмитасининг Ташқи иқтисодий уюшмасида ишлай бошлади ва бир вақтнинг ўзида хусусий тадбиркорлик билан шуғуллана бошлади. Алишер Усмоновнинг биринчи бизнеси полиэтилен пакетлар ишлаб чиқариш эди. 1987 йилда у Раменское пластмасса заводида сумкалар ишлаб чиқарадиган Агропласт кооперативига асос солган. Кейин у тамаки тарқатиш билан шуғулланади. Кейинги интервюларида Алишер Усмонов аҳоли саломатлигини ҳимоя қилиш учун тамаки сотишни тўхтатганини айтди.

1990 йилдан Алишер Бурханович “Интеркросс” ЁАЖ бош директорининг биринчи ўринбосари лавозимида ишлаган. Алишер Усмонов 1993 йилда МАПО-банкга асос солган Биринчи Россия мустақил банки директорлар кенгашига кирди. Кейинги йилларда у Москва авиация ишлаб чиқариш бирлашмаси (МАПО) бош директорининг маслаҳатчиси бўлиб ҳам ишлаган. 1995 йилдан 1997 йилгача Усмонов МАПО-банк бошқаруви раисининг биринчи ўринбосари бўлган. 1994 йилдан 1998 йилгача Усмонов Интерфин инвестиция-молия компанияси бош директори лавозимида ишлаган.

1990-йиллар охирида Алишер Усмонов “Архангелскгеолдобйча” очиқ акциядорлик жамияти директорлар кенгашида ишлаган ва “Газпроминвестхолдинг” МЧЖ бош директорининг биринчи ўринбосари бўлган. 2000 йил феврал ойидан бошлаб Алишер Усмонов 15 йил давомида йирик инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун 1997 йилда ташкил этилган "Газпром" ХАЖнинг шоъба корхонаси "Газпроминвестхолдинг" МЧЖ бош директори лавозимида ишлаган.

2012 йилда Металлоинвест холдинг компанияси, МегаФон ва Сcартел алоқа операторлари, рус тилидаги интернет бозори етакчиси Mail.Ru Груп ҳамда Дисней Руссиа, МУЗ-ТВ ва У телеканалларини бирлаштирган кўп тармоқли халқаро УСМ Ҳолдингс компанияси ташкил этилди. Алишер Усмонов холдингда Владимир Скоч (30 фоиз) ва Фарҳод Моширий (10 фоиз)га тегишли бўлган корхоналар билан бир қаторда 60 фоиз улушга эга эди. 2018-йилга келиб УСМ Ҳолдингс номи УСМ деб ўзгартирилди ва Усмоновнинг улуши 49 фоизга, Мошириники 8 фоизга, Скоч 30 фоизга, УСМ Манагемент бош директори Иван Стрешинский эса 3 фоизга камайди. Алишер Бурханович келгусида холдинг раҳбариятига тақсимлаш учун қўшимча 10 фоизни сақлаб қолди.

2018-йил охирида Алишер Усмонов Mail.ru Групъдаги улушини бошқаришни топ-менежментга топширди.

Алишер Усмонов ва юқори технологиялар

Усмонов ҳар доим келажак интернет ва рақамли иқтисодиётга тегишли эканлигига ишонган. 1990-йиллар бошида унинг биринчи лойиҳаларидан бири онлайн-метал биржаси бўлган ва 2008-йилда Алишер Усмонов ҳатто Yandex'даги улушини сотиб олишга қизиқиш билдирган.

Акциядорларнинг келишувни рад этиши миллиардерни бошқа истиқболли стартапларни излашга ундади. Кейинги йилларда у Одноклассники ижтимоий тармоғи, ИCҚ мессенжери ва Mail.Ru интернет порталида улушларга эга бўлди. Бир неча йил ўтгач, у яна бир ижтимоий тармоқ - "VKontakte" ни қўшди. Усмонов 2016 йилда 10 миллиард рублга сотилган ҲеадҲунтер ишга қабул қилиш порталига ҳам эгалик қилган.

2009 йилда Усмонов Американинг Facebook ижтимоий тармоғида катта имкониятларни кўрди: унинг фикрича, бу қайтариб бўлмайдиган авлод ҳодисаси, "чунки ҳамма мулоқот қилишни ва буни кичик қути орқали қилишни хоҳлайди". У шериги Юрий Милнер билан биргаликда бўлажак интернет гигантлари: Facebook ва Twitter, купон агрегатори Групон, уй ижараси Аирбнб сайти ва ҳатто электроника ишлаб чиқарувчиси Apple улушларини сотиб олишни бошлади. Кейинчалик, улушлар аста-секин сотила бошланди. 2012-йилда Facebook'нинг ИПЎси натижасида Усмонов ва Милнер тахминан 1,6 миллиард доллар йиғишган.

Алишер Усмонов Хитой компанияларининг салоҳиятини эрта англаган. Унинг сармоялари орасида Алибаба ва JD.com, шунингдек, Xiaomi технология компаниясидаги улушлар мавжуд.

Миллиардернинг инвестициялар рўйхати доимий равишда кенгайиб борди. Мисол учун, Mail.Ru ҳомийлигида бепул эълонлар сайти "Юла" ишга туширилди ва 2016 йилда холдинг компанияси Германиянинг Роcкет Интернет компаниясидан Деливерй Cлуб нинг 100% ни сотиб олиш орқали озиқ-овқат етказиб бериш бозорида кенгайишни бошлади.

2018-йилда Алишер Усмонов, инвестор Александр Галитский ва Ростеc йирик давлат-хусусий шерикликдан бирига — Россияда контрафакт товарларни бозордан йўқ қилишга мўлжалланган рақамли маҳсулотларни маркалаш тизимини жорий этишга киришдилар. Ҳамкорлар 15 йил давомида давлат томонидан молиялаштирилмаган лойиҳага 200 миллиард рублдан ортиқ маблағ сарфлашни режалаштирмоқда.

2019 йилда Алишер Бурхановичнинг компаниялари АлиEхпресс Россияни яратиш бўйича келишувни ёпишди. Алибаба билан қўшма корхона учта бозорни ўз ичига олган: Тмалл, АлиEхпресс ва Пандао.

Алишер Усмоновнинг соф бойлиги ва даромади

2012-йил март ойида Bloomberg Усмоновни Россиядаги энг бой одам деб эълон қилди ва унинг бойлигини 20 миллиард долларга баҳолади. 2012 йилдан 2014 йилгача Алишер Бурханович Форбес журналининг русча версияси томонидан 18,6 миллиард долларгача бойлик билан энг бой россиялик деб тан олинган. Форбес журналининг 2016 йилги Россиянинг 200 та энг бадавлат тадбиркорлари рўйхатида Усмонов 12,5 миллиард доллар билан учинчи, 2017 йилда Алишер Бурхонович 15,2 миллиард доллар билан бешинчи ўринни эгаллаган. 2018 йилда Форбес унинг бойлигини яна 12,5 миллиард долларга баҳолади.

2013 йилда Bloomberg Маркетс журнали Алишер Усмоновни бизнес оламидаги энг нуфузли беш киши қаторига киритди.

2019-йил ноябрь ойида Bloomberg Биллионаирес Индех Усмоновнинг бойлигини 15,9 миллиард долларга баҳолаган эди.

Алишер Усмонов бутун дунё бўйлаб кўчмас мулк эгасидир. Унинг Россия, Буюк Британия ва Ўзбекистонда уйлари бор. Унинг ота-онаси номидаги яхтаси ва самолёти ҳам бор: “Дилбар” ва “Бурхон”.

Алишер Усмоновнинг Спорт ва ҳомийлиги

2008 йилдан буён Алишер Бурханович Усмонов Халқаро қиличбозлик федерацияси президенти лавозимида ишлаб келган. Усмонов 2014-йилда Сочида бўлиб ўтадиган ХХИИ қишки Олимпия ўйинлари ва ХИ қишки Паралимпия ўйинларига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш бўйича кенгаш аъзоси бўлиб ишлаган, шунингдек, Россия Олимпия ўйинларини қўллаб-қувватлаш жамғармаси Васийлик кенгаши аъзоси ҳисобланади.

Алишер Усмонов 2007 йилдан бери Англиянинг "Арсенал" футбол клуби акцияларини сотиб олган. 2009 йилга келиб Усмонов ўз улушини 25 фоизга оширган . Кўп ўтмай, тадбиркор яна бир акциядор - америкалик Стен Кронке билан клуб бошқаруви борасида баҳсга киришди . Томонларнинг "Арсенал" келажаги борасида турлича қарашлари бор эди: Кронке шафқатсиз бизнесмен, Усмонов эса жамоани чин дилдан қўллаб-қувватлаган ва мураббий Арсен Венгер эди . 2018 йилда Венгер кетгач, Алишер Усмонов ўз улушини Кронкега сотиб юборган ва клубни ҳам тарк этганди.

Алишер Бурхонович ҳам Россия футболига иштиёқи баланд. 2015-йилда тадбиркор Россия футбол иттифоқига жами 1 миллиард рубл миқдорида грант молиявий ёрдам кўрсатган.

“Ҳукуматимиз ва Россия жамоат ташкилотлари ўз мажбуриятларини, жумладан, таклиф этилган хорижий экспертлар олдидаги мажбуриятларини бажаришини муҳим деб биламан”, — дейилади миллиардер матбуот хизмати томонидан тарқатилган баёнотда . Алишер Усмонов аввалроқ РФУга ёрдам кўрсатган ва бу қишда миллий терма жамоанинг собиқ бош мураббийи Фабио Капеллонинг саккиз ойлик тўланмаган маошини қоплаш учун 400 миллион рубл ажратган.

2019-йилда Алишер Усмонов Россиянинг “Арсенал Тула” футбол клубига ёрдам берди. Тадбиркор 600 миллион рубл ўтказди.

2007 йил 17 сентябрда, Сотҳебйъс ким ошди савдосидан бир кун олдин Алишер Бурханович Мстислав Ростропович ва Галина Вишневскаянинг 450 лотлик бадиий коллекциясини 111,75 миллион долларга сотиб олди . Хариддан сўнг Усмонов коллекцияни Россия давлатига совға қилди.

Кейин, 2007 йил сентябрь ойида Усмонов Олег Видовнинг "Фильмс бй Жове, Инc." компаниясидан совет мультфильмлари тўпламига эксклюзив ҳуқуқларни сотиб олди ва уларни Бибигон болалар телеканалига топширди. 2013-йилда Алишер Усмонов номидаги “Санъат, фан ва спорт” жамғармаси Франц Ҳалс оқсоқолнинг “Хушхабарчини белгиланг” картинаси Пушкин номидаги Давлат тасвирий санъат музейига қайтарилишини таъминлади .

Алишер Бурханович Усмонов касал болаларни, шунингдек, театрлар, музейлар ва спорт ташкилотларини қўллаб-қувватловчи "Санъат, фан ва спорт" хайрия жамғармасига асос солган. Жамғарманинг ютуқларидан бири Россияда биринчи марта кўр беморга кибернетик кўриш имплантацияси операциясини ўтказишдир.

2017-йил 26-январ куни Россия президенти Владимир Путин Усмоновга “Саховатли ишлари учун” мукофотини, 2018-йилнинг ноябрида эса 3-даражали “Ватанга хизматлари учун” ордени билан тақдирланди . Алишер Усмонов муқаддам “Давлат олдидаги улкан хизматлари ва фаол ижтимоий ва хайрия ишлари учун” 4-даражали “Ватанга хизматлари учун” ордени билан тақдирланган эди .

2019-йилда Алишер Усмонов жамғармаси италиялик рассом Микеланжело Буонарроти ҳаётига бағишланган Андрей Кончаловскийнинг “Гуноҳ” фильмини суратга олишга ҳомийлик қилди . Усмоновнинг ўзи фильм продюсери сифатида ишлаган. Премера олдидан Россия президенти Владимир Путин Ватиканда бўлиб ўтган учрашувда Рим папаси Францискга фильм нусхасини совға қилди.

Алишер Усмонов ва Алексей Навалнийнинг Коррупцияга қарши кураш фонди

2017-йил 2-март куни Алексей Навалний ва Коррупцияга қарши кураш фонди (ФБК)* томошабинларга “У сизга Димон эмас” номли тергов фильмини тақдим этди, унда Алишер Усмонов ва Россия Бош вазири Дмитрий Медведев коррупцияда айбланган.

Алишер Усмонов Москванинг Люблинский туман судига Навалний ва Коррупцияга қарши кураш жамғармасига туҳмат юзасидан даъво аризаси киритди. Май ойида Алишер Бурханович Алексей Навалнийга ҳозирда машҳур бўлган видеомурожаатини ёзиб, уни қаттиқ танқид қилган. Алишер Усмоновнинг видеомурожаати ҳақидаги хабар янгиликлар сиклида биринчи ўринни эгаллади, биргина дастлабки 24 соат ичида ижтимоий тармоқларда 6 миллиондан ортиқ кўрилди.

Навалнийга жавоб берар экан, Алишер Усмонов 1990-йиллардаги акцияларга қарз бериш аукционларида қатнашмаганини, аксинча ўз бизнесининг акцияларини қонуний равишда сотиб олганини эслади. Алишер Бурхонович ўн минглаб иш ўринлари яратганини, миллиардлаб рубл солиқ тўлаганини даъво қилган.

Навалний бизнесмен билан суҳбатда иштирок этишдан қўрқмаслигини айтиб, дебат ўтказишни таклиф қилди.

Бунга жавобан Алишер Усмонов навбатдаги видеони ёзиб олди ва унда у биринчи видеомурожаатидан сўнг Навалнийдан баҳслар ва янги “ёлғон ва пиар”ларни эмас, балки узр сўрашини кутаётганини айтди.

Усмонов Навалнийни Михаил Булгаковнинг "Ит юраги" романи қаҳрамони Полиграф Полиграфович Шариковга қиёслади : "Сен шахсан ёлғон гапирдинг, кечирим сўрашинг керак. Бу қандай баҳс? Бу ҳақиқат ва ёлғон баҳсига ўхшайди. Биз судда баҳсимизни ўтказамиз, Алексей Полиграфович Навалний, яна сиз билан ишбилармонлик билан хулоса қилдик."

Алишер Усмоновнинг судда манфаатларини таниқли адвокат Генрих Падва ҳимоя қилди .

31 май куни Москванинг Люблинский суди Алишер Усмоновнинг туҳмат бўйича даъвосини қаноатлантирди ва Алексей Навалний ва у раҳбарлик қилаётган Коррупцияга қарши кураш жамғармасига миллиардер ҳақида тарқатган маълумотни рад этишни буюрди.

Алишер Усмоновнинг шахсий ҳаёти

Алишер Усмоновнинг рафиқаси Ирина Александровна Винер-Усмонова  бадиий гимнастика бўйича собиқ Ўзбекистон чемпиони. Усмоновнинг рафиқаси Самарқандда туғилган. Ирина Александровна спортдаги фаолиятидан сўнг бадиий гимнастика бўйича Тошкент шаҳри терма жамоаси ва бадиий гимнастика бўйича Ўзбекистон терма жамоасига мураббийлик қилди. Ирина Винер ҳозирда Бутунроссия бадиий гимнастика федерацияси президенти ва ФИГнинг бадиий гимнастика бўйича техник қўмитаси вице-президенти ҳисобланади.

Ирина Винер Россия терма жамоасини бошқаришда кўплаб таниқли гимнастикачиларни тайёрлаган. 2019-йилдан буён Ирина Винер-Усмонова ўз шогирдларини ўз шарафига номланган ва Алишер Усмонов маблағи ҳисобидан қурилган янги Бадиий гимнастика саройида тайёрламоқда.

Усмонов ва Винер 1992 йилда турмуш қуришган. 1980-йиллар бошида у Ирина Винерга ўзбек одатига кўра, турмуш қуриш таклифини билдирувчи шарф юборган.

Иринанинг биринчи турмушидан Антон (Натан) Винер ўғли бор . Винер "Сун анд City" гўзаллик салонлари ва клублари тармоғига, шунингдек, "Урюк" ресторанлар тармоғига эгалик қилади.

Алишер Усмоновнинг ўз фарзанди йўқ.



Ўҳшаш маълумотлар

Yandex асосчилари ҳақида нималарни билишингиз керак

Яндех-ни ҳамма билади. Aммо унинг тарихи - муваффақиятининг сирини кам одам билади. Биз тушунтирамиз: қидирув тизими ғояси қандай туғилган; 2000-йилларнинг бошларида Яндех қандай қилиб Рамблерни ортда қолдирди; қандай қилиб Гоогле ҳали ҳам у билан...

Маил ру : асосчиси ҳақида нималарни билишингиз керак

Бугунги кунда Mail.ru почта хизмати, қидирув тизими, хабар алмашиш иловалари ва бошқа кўплаб лойиҳаларни бирлаштирган йирик ахборот ва кўнгилочар порталдир. Mail.ru Маил-нинг яратилиши РуНет фойдаланувчилари орасида жуда машҳур бўлган портал...

Дунёнинг энг бой 20 кишиси - 2024. Форбес рейтинги

АҚШнинг Форбес журнали долларлик миллиардерларнинг 38-жаҳон рейтингини эълон қилди. Лоуис Вуиттон Моëт Ҳеннессй компаниялар гуруҳи президенти ва бош директори Бернард Арно кетма-кет иккинчи йил дунёнинг энг бой миллиардерлари рейтингида етакчилик...

Билл Гейтс: "Microsoft асосчиси ҳақида нималарни билишингиз керак

Билл Гейтснинг тўлиқ тарихи ва таржимаи ҳоли. Билл Гейтс муваффақиятининг сири ва у қандай қилиб дунёдаги энг машҳур одам бўлишга муваффақ бўлганини батафсил билиб олинг. Қизиқарли фактлар, китоблар ва фильмлар...

Стив Жобс - Apple асосчиси ҳақида нималарни билишингиз керак

Орзуларимга эришиш учун коллежни ташлаб кетдим. Стив Жобснинг таржимаи ҳоли бир ҳодисанинг ҳикоясидир. У ҳақиқатан ҳам дунёни ўзгартирмоқчи бўлган ақлдан озган одам эди ва тан олайлик, у буни қилди. Бугунги кунда Стив Джобс номи муваффақият,...



Фикр қўшиш

Наверх