Shox va Shoir Zahiriddin Muhammad Bobur haqida nimalarni bilishingiz keak

O‘zbekiston tarixida Zahiriddin Muhammad Bobur nomi Jaloddin Manguberdi, Amir Temur, Ulug‘bek, Alisher Navoiy kabi siyosiy va harbiy arboblar bilan teng keladi. Hindistonda Boburiylar saltanatini (g‘arb manbalarida “Mug‘ullar imperiyasi”) yaratgan temuriy shahzoda o‘z vatanining fidoyi farzandi bo‘lib, umrining oxirigacha uning farovonligi uchun kurashgan.

Bobur 1483-yilda Farg‘ona viloyati hukmdori temuriy shahzoda Umarshayx oilasida tug‘ilgan, 12 yoshida otasining fojiali o‘limi natijasida yangi hukmdor bo‘lib, Moveronnahrda hokimiyat uchun shafqatsiz kurashga kirishadi. 1494-1496-yillarda u hali oʻsmirlik chogʻida Samarqand uchun boʻlgan janglarda qatnashib, Boburning keyingi taqdiriga katta taʼsir koʻrsatgan eng kuchli dushmani Shayboniyxon bilan birinchi marta jang maydonida uchrashadi.
Bobur umrining ko‘p qismini harbiy yurish va janglarda o‘tkazdi. U Moveronnahrning bir-biridan ajralib turgan hududlarini birlashtirib, Temuriylar saltanatining yangi buyuk davlatini yaratishga urinib ko‘rdi. Uning orzulari 1526-yilda o‘z qo‘shinlari bilan Hindistonda ro‘yobga chiqadi.Bobur Hindistonda 300 yilga yaqin davom etgan Buyuk Mo‘g‘ullar imperiyasining asosini yaratishga muvaffaq bo‘ldi. Uning g‘oyalari xalqlar o‘rtasida totuvlikni o‘rnatish, shuningdek, ta’lim-tarbiyani aholining barcha qatlamlariga joriy etishni targ‘ib qilgan.

Bobur o‘zining harbiy-siyosiy faoliyati bilan bir qatorda ruboiylari (lirik to‘rtliklari) bugungi kunda ko‘pchilikni quvontirib, ilhomlantirgan buyuk shoirdir. U jahon adabiyotidagi eng mashhur sharq asarlaridan biri “Boburnoma”ning muallifidir.

“Boburnoma” Boburning shaxsiy kundaliklari bo‘lib, u butun umri davomida saqlagan, Boburning o‘zi tomonidan bir asarga jamlangan. “Bobur-noma” nafaqat muallifning shaxsiy hayoti tasviri, balki Bobur borgan hududlarning tarixi, madaniyati, xalqlar hayoti, o‘simlik va hayvonot dunyosini o‘rganish uchun qimmatli manbadir.

Bobur o‘z davrining eng ulug‘ zotlaridan biri edi. U Sharq tarixidagi eng qudratli imperiyalardan birini yaratgan bo‘lsa-da, qalbida o‘z vatanining ashaddiy vatanparvari bo‘lib qoldi va umrining oxirigacha o‘zining ona shahri Andijon bilan diplomatik va do‘stona aloqalar o‘rnatishga intildi .

Bugun andijonliklar Zahiriddin Muhammad Bobur nomini faxr bilan tilga olib, uning xotirasini e’zozlaydilar. Shaharda Bobur yodgorligi, shuningdek, Bobur xonadoni bugungi kungacha saqlanib qolgan.