Мустақил болани қандай тарбиялаш мумкин: дангаса она усули

Ота-оналарга фарзандларига муҳим ҳаётий кўникмаларни ўргатиш ва жанжал ва инжиқликлардан қочишга ёрдам берадиган тамойиллар.

Биз катталар амакилари ва холаларини онанинг суҳбатига қандай олиб келишлари ҳақида қанча кулгили ва қайғули ҳикояларни эшитдик? Битирувчилар бувиси билан қандай қилиб қабул комиссиясига борадилар? Бу муаммоларнинг барчаси болаликдан пайдо бўлади, бунда ота-оналар фарзандлари устидан титрайдилар, кечалари ухламайдилар, жуда кўп нарсалардан чарчашади.

Дам олиш кунларида тушгача ухлай оладиган дангаса она бўлиш яхши, чунки болаларнинг ўзлари уйғониб, ювиниб, ўзлари учун нонушта қилишади ва нимадир топадилар. Дангаса ота бўлиш яхши, унинг болалари ўзлари буйруқсиз хонани тозалайдилар, кейин эса улар жўмракни тузатишга ёрдам беради. Биз сизга қандай қилиб дангаса-бахтли бўлишни айтамиз, шунда ҳатто болалар ҳам хурсанд бўлишади.

Анна Бйкова амин: сиз уйқусиз тунларсиз, жанжал ва инжиқликларсиз қила оласиз. Бунинг учун сиз мустақил болаларни, ота-оналарнинг ёрдамига муҳтож бўлмаганларни тарбиялашингиз керак.

Қандай қилиб дангаса ота-она бўлиш мумкин
Аслида, бу ёндашув билан дангасалик айёрликдир. Ҳақиқий дангасалик бу ерда ҳидламайди. Доимий назоратга муҳтож бўлмаган болаларни тарбиялаш ота-оналардан катта меҳнат харажатларини талаб қилади.

Онамнинг асосдаги "дангасалиги" бефарқлик эмас, балки болалар учун ташвиш бўлиши керак.

Анна Бйкова
Бола мустақил бўлиши мумкин, чунки у фақат керак. Мисол учун, агар у доимо ўзини ўзи қолдирса ва унга ғамхўрлик қилиш учун вақт йўқ. Аммо бундай мустақиллик онгли равишда тарбияланганларнинг ривожланиш даражаси нуқтаи назаридан йўқолади, агар ота-оналар болага имкон қадар тезроқ муҳтож бўлмаслиги учун ҳамма нарсани қилсалар.
Келинг, дангаса онанинг асосий тамойилларини таҳлил қилайлик.

Ҳеч қачон бола ўзи учун қила оладиган нарсани унга қилманг.
Бола учун у аллақачон қила оладиган нарсани қилмаслик, аслида, аралашмасликдир. Масалан, бир ярим ёшда бола қошиқ билан бардош бера олади, уч ёшида - кийинади, ўйинчоқларни қўяди, бешда - микротўлқинли печда нонушта қилади, эттида - мактабдан қайтиб, уй вазифасини мустақил бажаради. . Нега бола буни қилмайди?

Ҳа, чунки унинг ота-онаси бунга йўл қўймайди, улар учун овқатлантириш, кийиниш, йиғиш, қўлда олиб келиш осонроқ ва тезроқ.

Болалар аслида кўринадиганидан кўра ақлли. Ва оч бола бўтқадан бош тортмайди ва чарчаган бола жанжал билан ухламайди. Ота-оналарнинг вазифаси фақат ёрдам беришдир: бўтқа беринг, эртак ўқинг, ташқарида об-ҳаво қандай ва нима кийиш яхшироқ эканлигини таклиф қилинг.

Бола нимага қодирлигини қандай аниқлаш мумкин
Барча болалар ҳар хил бўлганлиги сабабли, ривожланиш вақти индивидуалдир. Қайси ёшда болага пичоқ бериш мумкинлиги ва қайси ёшда нон учун дўконга жўнатилиши мумкинлигини кўрсатадиган жадваллар ҳеч қаерда нашр этилмаган.

Қўллар чақалоқ учун бирор нарса қилиш учун чўзилганида, ўзингизга савол беринг: нега боланинг ўзи буни қила олмайди? Бу битта нарса - у жисмонан қила олмайди, чунки моторли кўникмалар ривожланмаган, чунки у чарчаган, чунки у касал. Бу эрда ота-она тарбияси ўйнайди.

Яна бир нарса шундаки, у қила олмайди, чунки у хоҳламайди, эътибор талаб қилади, инжиқдир. Бундай ҳолда сиз гаплашишингиз, ишонтиришингиз, таклиф қилишингиз керак, лекин ортиқча ҳеч нарса қилманг.

Ва ниҳоят, агар бола ҳали қандай қилишни билмаса, уни ўргатиш керак.

Фарзандингизга ўргатинг, у учун буни қилманг
Сиз болани "кўрсатинг → биргаликда бажаринг → буни маслаҳат билан бажаринг → буни ўзингиз бажаринг" схемасига мувофиқ ўргатиш керак. Бундан ташқари, "биргаликда бажаринг" ёки "ишора билан бажаринг" нуқталари бир неча марта такрорланиши керак.

Саккиз ойлик ўғлим баланд дивандан тўғри туша бошлагунча, мен уни тўғри томонга, эҳтимол беш юз марта айлантирдим. Уч ёшга тўлганида, моп қандай ишлашини ўн марта кўрсатиш ва бир марта боланинг полни иштиёқ билан артаётганини текшириш кифоя эди. Беш ёшида, отанинг ён кесгичлар билан қандай ишлашини кузатиб, бола "биргаликда бажаринг" босқичини ўтказиб юборади ва асбобдан тўғри фойдаланади.

Дангаса ота-она уйни хавфсиз қилиш ва болани мустақил равишда ўйнашга ўргатиш учун соатлар ва кунларни сарфлашга тайёр.

Аммо кейин у дам олиш кунида ухлаш имкониятидан баҳраманд бўлади, чунки бола тургандан кейин дарҳол онасига ва дадасига шошилмайди.

Муаммони ҳал қилишга ёрдам беринг, бола учун ҳал қилманг
Кичкина одамга катта топшириқлар берилганда, у "қодир эмас" деган жавобни эшитиш мантиқан тўғри келади. Тоғли сабзавотлар бўлса, қандай қилиб бир пиёла салатни кесиш мумкин? Оддий ота-оналар ўзларини кесиб ташлайдилар, дангасалар бошқа йўлдан борадилар.

Улар вазифани кичикроқ қисмларга ажратишга ёрдам беради. Мисол учун, биринчи навбатда фақат бодрингни кесиб олинг, кейин фақат помидор, кейин эса фақат кўкатлар қолади.

Фарзандингизга хато қилишига рухсат беринг.
Янги бизнесни ўзлаштирган бола, дарс катталар учун бемаъни бўлиб туюлса ҳам, жуда кўп хатоларга йўл қўяди. Сиз ўзингизнинг ичингизда танқидни ўчирадиган тугмани топишингиз керак. Албатта, моп билан уч ёшли бола полни ювмайди, фақат уни намлайди.

Дангаса ота-оналар бир челак сув олиб кетишмайди. Улар болани мақташади, ёрдам учун раҳмат. Айни пайтда, бола мультфильм томоша қилмоқда, улар жимгина кўлмакларни артиб ташлашади. Дангасалар болани дўкондаги чойнинг нотўғри тури ёки об-ҳавога жуда энгил кўйлаги учун танбеҳ қилмайди.

Чунки ҳар қандай хато тажрибадир ва фақат тажриба инсонни мустақил қилади.

Фарзандингизга танлаш имкониятини беринг
Боланинг мустақил бўлиши учун у танлаши керак. Ва алдамасдан, ҳақиқийни танланг. Фарзандингиздан у сайрга чиқадиган кийимларини ўзи танлашини сўранг. Нонушта учун дон сотиб олинг. Дам олиш кунини қандай ўтказишни ва дарсдан кейин қайси бўлимга боришни ҳал қилинг.

Сиз болага диққат билан қарашингиз ва унга ишонишингиз, у эрда бўлишингиз ва элкангизни беришингиз керак бўлади.

Ҳаммасини ўз кучингиз билан қилишдан кўра қийинроқ. Аммо бу ёндашув билан ҳар куни ота-она бўлиш осонроқ бўлади.

Ҳар бир "қилманг" ҳақида ўйланг
Баъзи тақиқлар зарур, чунки биз боланинг хавфсизлиги ҳақида қайғурамиз. Аммо баъзида "йўқ" сўзининг орқасида ўзингизнинг қулайлигингиз учун ташвиш бор. Болани сувга ўргатишдан кўра, сув идишини олишни тақиқлаш осонроқ.

Бола гулни ағдариши, ерни сочиши, гулни сув босиши мумкин ва қозон четидан сув оқади. Аммо шундай қилиб, ҳаракатлар орқали бола ҳаракатларни мувофиқлаштиришни, оқибатларини тушунишни ва хатоларни тузатишни ўрганади.

Анна Бйкова
Шунинг учун, "йўқ" фақат хавфли бўлган нарса бўлиши мумкин. Мисол учун, ифлос қўллар билан овқатланиш ёки нотўғри жойда йўлни кесиб ўтиш.

Яна бир бор қаттиқ "йўқ" тилингиздан сакрашга тайёр бўлганда, тўхтанг, ўйланг, ўзингизга саволга жавоб беринг: "Нега эмас?"

Анна Бйкова
Агар бу сиз учун қулайроқ бўлгани учун имконсиз бўлса, унда сиз узоқ вақт давомида дангаса ота-онанинг бахтини кўрмайсиз.

Фарзандингизни қизиқтиринг
Бола учун ҳар қандай жараён ўйиндир. У ўйнашни тўхтатгандан сўнг, сиз уни фақат таҳдидлар, жазолар, қўрқитиш ва бошқа ёвуз руҳлар билан бирор нарса қилишга мажбурлашингиз мумкин, бу эса оилавий муносабатларга тортилмаслиги керак.

Боланинг мустақиллик тажрибасини "Вой, синаш қанчалик қизиқарли!"

Анна Бйкова
Агар бола бирор нарса қила олса, лекин хоҳламаса, уни қизиқтиради. Тўкилган сувми? Биз кемангизнинг пастки қисмини чинакам денгизчи каби тозалаш учун моп оламиз. Худди шу ўйин тезда зерикарли бўлади, шунинг учун сиз тасаввурингизни чўзишингиз ва турли хил вариантларни таклиф қилишингиз керак.

Биз мукаммал ота-она бўла олмаймиз, лекин бизнинг вазифамиз боланинг бизга муҳтожлигини тўхтатишига ишонч ҳосил қилишдир. Бу, эҳтимол, этарли.

Муайян маслаҳатлар ва педагогик тажрибадан мисоллар китобда келтирилган. Ўқинг ва дангасалик билан завқланинг.