
Биз қандай қилиб саратон касаллиги учун тестдан ўтишни ва бунга ўз маблағимизни сарфламасликни - Соғлиқни сақлаш миллий лойиҳаси билан биргаликда аниқлаймиз.
Синовдан ўтиш нима учун муҳим?
Камдан-кам одам шифокорларга бориб, худди шундай тестлардан ўтишни хоҳлайди. Каби, агар ҳеч нарса безовта қилмаса, унда ҳамма нарса танага мос келади. Аммо вақти-вақти билан соғлиғингизни текширишингиз керак. Айниқса саратон учун. Гап шундаки, ўсмалар ташвиш берувчи аломатларни кўрсатмаслиги мумкин ва уларни тиббий кўриксиз эрта босқичда аниқлаш жуда қийин. Ва саратоннинг биринчи белгилари бошқа касаллик билан хато қилиш осон. Мисол учун, заифлик, қичишиш ва иситма ўпкада неоплазмани кўрсатиши мумкин, нафас олиш қийинлишуви ва бўғиқ овоз қалқонсимон бездаги ўсмани кўрсатиши мумкин.
Шифокорлар қанчалик тез ташхис қўйишса, тикланиш эҳтимоли шунчалик юқори бўлади. Мисол учун, қалқонсимон без саратони 90% ҳолларда, бачадон бўйни саратони 88% да муваффақиятли даволанади. Бронхиал шишни энгиш эҳтимоли, агар у эрта босқичда аниқланса, ҳам юқори - 80% гача. Жарроҳлик билан даволанган кўкрак бези саратони билан оғриган беморларда прогноз 3-6 ойдан кейин ёрдам олганларга нисбатан 7% яхши эди.
Бундан ташқари, тиббий кўрик пайтида сиз келажакда шиш пайдо бўлиш хавфи мавжудлигини билиб олишингиз мумкин - тестлар неоплазмага айланиши мумкин бўлган ҳужайралардаги хавфли ўзгаришларни кўрсатади. Шунинг учун, соғлиғининг ҳолати шубҳа туғдирмаса ҳам, мунтазам равишда тиббий кўрикдан ўтиш ва онкологик касалликлар учун текширувдан ўтиш керак. Халқни саратон касаллигининг олдини олиш ва эрта ташхислаш ҳақида хабардор қилиш “Соғлиқни сақлаш” миллий лойиҳасининг муҳим вазифасидир.
Сиз яшаш жойингиздаги клиникада бепул тиббий кўрикдан ўтишингиз мумкин. "Менинг соғлигим" хизмати орқали тўғридан-тўғри ФҲДЁ ёки Давлат хизматлари порталида рўйхатдан ўтиш осон. Ва тиббий кўрик қандай ўтказилиши ҳақидаги барча маълумотлар қулай эслатмада тўпланади.
Қаерга бориш керак

18-39 ёшдаги ўзбеклар ҳар уч йилда бир марта яшаш жойидаги поликлиникада кутилмоқда. Яъни эндиликда 2023-йилда 18, 21, 24, 27, 30, 33, 36 ёки 39 ёшга тўлганлар бепул кўрикдан ўтиши мумкин. Агар ҳайз кўришни ўтказиб юборсангиз, соғлиғингизни текширишга боришингиз мумкин. У ҳар йили ўтказилади, лекин камроқ миқдордаги скринингларни ўз ичига олади.
40 ёшдан кейин бир киши йилига бир марта бепул тиббий кўрикдан ўтиши мумкин.
Айтганча, ходимга барча тестлардан хотиржам ўтиши учун унга тўланадиган дам олиш куни берилиши керак. 40 ёшгача бўлган одамларга бундай кун ҳар уч йилда бир марта, 40 ёшдан ошганларга - йилига бир марта берилади. Ва агар пенсияга чиқишдан олдин 5 йилдан камроқ вақт қолса, сиз икки кунлик дам олишни сўрашингиз мумкин.
Клиникага фақат паспорт ва мажбурий тиббий суғурта полисини олиб бориш кифоя. Агар бирор киши илгари тиббий кўрикдан ўтган бўлса, текширувдан кейин бериладиган соғлиқни сақлаш паспортини олишга арзийди. Кейин шифокорлар бир неча йил давомида иш фаолиятини солиштиришлари мумкин.
Турли ёшда қандай скрининглар керак
Йиллик текширув қуйидагиларни ўз ичига олади:
Савол бериш. Саволлар умумий фаровонлик, ёмон одатлар ва терининг қичиши ёки чарчоқнинг кучайиши каби ноодатий аломатлар билан боғлиқ.
Тана массаси индексини ҳисоблаш. Тўсатдан вазн йўқотиш шиш мавжудлигини кўрсатиши мумкин. Семириб кетиш юрак хасталиклари, қандли диабет ва саратоннинг айрим турлари хавфини оширади.
Ўпканинг флорографияси. Ўпка ва сил касалликларида неоплазмаларни аниқлашга ёрдам беради. Тадқиқот ҳар икки йилда бир марта ўтказилади.
ЭКГ. Юрак ишидаги бузилишларни сезиш имконини беради. 35 йилдан кейин процедурани ҳар йили қилиш тавсия этилади.
Қон босимини ўлчаш. Гипертензия юрак, мия ва буйрак касалликларини ривожланиш эҳтимолини оширади.
Қонда холестерин ва глюкоза миқдорини аниқлаш. Кўтарилган шакар диабетни кўрсатиши мумкин ва гиперколестеролемия юрак касаллиги билан боғлиқ хавф омилидир.
Юрак-қон томир хавфини аниқлаш. Шифокорлар кейинги 10 йил ичида юрак муаммолари эҳтимолини тахмин қилмоқдалар. Беморнинг жинси, ёши, қон босими ва холестерин даражаси ва бошқа параметрлар ҳисобга олинади.
Кўз ичи босимини ўлчаш. Анормаллик кўз касалликларини кўрсатиши мумкин. Босимни биринчи физик текширувда, 40 йилдан кейин эса ҳар йили ўлчаш тавсия этилади.
Фельдшер ёки акушер-гинеколог томонидан текширув.
Терапевт маслаҳати.
Тиббий текширув вақтида ушбу рўйхатга бошқа тадқиқотлар қўшилади, уларнинг сони ёшга боғлиқ.
18 ёшдан 39 ёшгача
Ҳар уч йилда бир марта аёлларга бачадон бўйни саратони учун тестдан ўтиш тавсия этилади. Бунинг учун сиз ситологик текширув учун смеардан ўтишингиз керак. Таҳлил сизга касалликни преканцер босқичида ёки унинг дастлабки шаклида аниқлаш имконини беради.
Бундан ташқари, терапевт терининг ва шиллиқ пардаларнинг ҳолатини текшириши, қалқонсимон без ва лимфа тугунларини палпация қилиши керак.
40 ёшдан 64 ёшгача
Ушбу ёшдаги мажбурий ўқишлар рўйхати кенгайиб бормоқда. Гемоглобин, лейкоцитлар ва ЭСР учун умумий қон тестини ўтказиш керак. Шунингдек, текширувдан ўтинг:
Колоректал саратон учун. Текшириш учун нажасда яширин қон тестини ўтказинг. Айтганча, бундай тадқиқот нафақат ўсимтани, балки шиллиқ қаватнинг бузилишини келтириб чиқарадиган ошқозон-ичак трактининг бошқа касалликларини ҳам ташхислаш имконини беради: ошқозон яраси, ҳемороид, ичак туберкулёзи.
Ошқозон саратони учун. Гастроскопия пайтида шифокор махсус қурилма - видео гастроскоп ёрдамида қизилўнгач, ошқозон ва ўн икки бармоқли ичакни текширади. Бундай тадқиқот 45, 50, 55, 60 ва 64 ёшда бўлади.
Кўкрак саратони учун. Аёллар ҳар икки йилда бир марта маммография қилишлари керак. Мутахассислар, шунингдек, ҳар ойда ўз-ўзини текширишни тавсия қиладилар - 70% ҳолларда хатарли ўсмалар беморлар томонидан сезилади.
Бачадон бўйни саратони учун. Смеарнинг ситологик текшируви ҳар уч йилда бир марта ўтказилади.
Простата саратони учун. 45, 50, 55, 60 ва 64 ёшдаги эркаклар простата ўзига хос антижени учун қон тестини ўтказишлари керак.
65 ёшдан бошлаб
Бу ёшда, жисмоний текширувдан ташқари, йилига бир марта йўғон ичак саратони учун скрининг текширувидан ўтиш тавсия этилади, шунингдек, аёллар ҳар икки йилда бир марта маммографиядан ўтишади. Мажбурий тадқиқотлар рўйхати умумий қон тестини, тери ва шиллиқ пардаларни текширишни, қалқонсимон без ва лимфа тугунларини палпация қилишни ўз ичига олади.
Текширув қанча давом этади

Скрининг икки босқичда амалга оширилади. Биринчи босқичда тестлар ўтказилади ва скрининглар ўтказилади. Одатда, ушбу процедураларнинг барчаси ёшга боғлиқ бўлган тадқиқот миқдорига қараб 3-6 соат давом этади. Бир неча кундан кейин сиз маҳаллий шифокорни кўришингиз керак - у сизга натижалар ҳақида айтиб беради ва тавсиялар беради.
Биринчи босқичдан тезда ўтиш учун унга тайёргарлик кўриш муҳимдир. Масалан, эрталаб бўш қоринга клиникага келиш яхшироқдир - бу билан сиз дарҳол қон тестини ўтказишингиз мумкин. Агар сизда гинекологик смеар бўлса, ҳайз кўришнинг охиригача кутишингиз керак. Нажасда яширин қон текширувидан уч кун олдин қизил гўшт, хом сабзавотлар ва меваларни диетадан чиқариб ташлаш, темир қўшимчаларини қабул қилмаслик керак.
Агар шифокор сурункали касалликлар ёки ўсимтадан шубҳаланса, тиббий кўрикнинг иккинчи босқичи керак бўлади. Унинг давомийлиги беморга қандай қўшимча тадқиқотлар буюрилишига боғлиқ.
Агар бирор нарса ташвишланса, дарҳол мутахассис билан боғланиб, шубҳали аломатлар ҳақида хабар беришингиз керак. Ва агар соғлиқ билан ҳамма нарса яхши бўлса, тиббий кўрик пайтида соғлиғининг ҳақиқий ҳолатини текширишингиз мумкин. Миллий соғлиқни сақлаш лойиҳаси саратон касаллигини ташхислаш ва даволашни яхшилашга ёрдам беради. Унинг шарофати билан ҳудудларда амбулатор онкологик ёрдам марказлари, янги жиҳозлар пайдо бўлмоқда. Саратоннинг олдини олиш, ташхислаш ва даволаш бўйича фойдали материалларни Россия Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ssv.uz онкологик касалликлар ҳақидаги расмий порталида топиш мумкин.