
Эҳтимол, ҳар бир инсон ҳаётида ҳеч бўлмаганда бир марта нон ва сут учун супермаркетга бориб, у эрдан иккита сумка билан қайтиб келган, уларсиз қила оладиган нарсалар. Нима учун бу содир бўлмоқда? Бу оддий. Харидор ҳали супермаркетга киришга улгурмаган ва ПР менежерлари аллақачон унинг дўкон атрофидаги траекториясини ва харидлар рўйхатини ўйлаб кўришган. Бу...
Эҳтимол, ҳар бир инсон ҳаётида ҳеч бўлмаганда бир марта нон ва сут учун супермаркетга бориб, у эрдан иккита сумка билан қайтиб келган, уларсиз қила оладиган нарсалар. Нима учун бу содир бўлмоқда?
Бу оддий. Харидор ҳали супермаркетга киришга улгурмаган ва ПР менежерлари аллақачон унинг дўкон атрофидаги траекториясини ва харидлар рўйхатини ўйлаб кўришган. Бу реклама психологияси деб аталади.
Ихтиёрий равишда, ҳар қандай одам унинг таъсирига бўйсунади. Реклама радио ва телевидениеда ўйналади, газета ва журналларда чоп этилади, кўчада ва дўконларда жойлаштирилади. Бу бизнинг шахсий ҳаётимизга почта қутиси, Интернет ва телефон орқали кириб, бизни тобора кўпроқ сотиб олишга мажбур қилади.
Маркетологлар қайси манипуляциянинг энг кенг тарқалган ва самарали усулларига мурожаат қилишади?
? Чегирмалар
Илгари модадан чиққан ёки нуқсонли товарлар узоққа чўзилиб кетмаслиги учун чегирма билан сотилар эди. Бироқ, энди сотувлар бироз бошқача мақсадга эга - савдо ўсишини ошириш. Албатта, чегирманинг асл маъноси йўқолмади ва баъзида маҳсулотлар нуқсонлар туфайли арзонлаштирилган нархда намойиш этилади, аммо бу жуда камдан-кам ҳолларда содир бўлади.
Харидор 50% чегирмага эга маҳсулотни кўриб, нима учун умуман кераклиги ҳақида ўйламасдан дарҳол уни сотиб олишни хоҳлайди. Ва кўп ҳолларда, фақат дўкон эгаси ҳамёнингиздан бир нечта вексельларни осонгина тортиб олиб, ғалаба қозонади. Қабул қилинг, чегирмага сотиб олиш ва тўғри нарсани чегирма билан сотиб олиш бутунлай бошқа тушунчалардир. Аммо фарқни сезишга вақтингиз йўқ, чунки "сотиш фақат бир кун давом этади".
? Фокуслар
Маркетинг гурулари ва ПР менежерлари олимларга ўхшайди. Улар ҳар куни истеъмолчилар талабини ўрганадилар, тобора кўпроқ янги маркетинг тактикаларини ўйлаб топадилар. Бу бутун бир фанга айлангани ажабланарли эмас.
Чакана савдо бўйича тадқиқотчи Пако Ундерхилл маркетинг оламида энг кўп сотилган китобни ёзди ва ўз фикрини "Нега биз сотиб оламиз? Харид қилиш илми". Ушбу китоб сотувчилар учун маълумотномага айланди. Мана, сиз деярли ҳар куни тушиб қоладиган бир нечта фокуслар.
1. Мижоз дўконда имкон қадар кўпроқ вақт ўтказиши керак. Бунга ёқимли мусиқа ва мос ёруғлик ёрдам беради. Одам дам олади, чўзилиб кетади ва кўпроқ пул сарфлайди.
2. Маҳсулот харидорнинг қўлига тушиши керак. Харидор буюм учун юқори ёки пастки жавонларга кўтарилмайди, муқобиллиги унинг кўз олдида қўл узунлигида.
3. Импульс ҳолатида харидлар сони ортади. Масалан, кассага қўйиладиган маҳсулотлар.
4. Ота-оналар фарзандлари танлаган нарсаларни сотиб олишади. Ундерҳилл ўз тадқиқотини олиб борар экан, уй ҳайвонлари учун озиқ-овқат ва нонушта донларини кўпинча болалар танлашини аниқлади. Ота-оналар учун уй ҳайвонлари қандай озиқ-овқат брендини истеъмол қилишлари муҳим эмас, аксарият ҳолларда болалар донни истеъмол қиладилар ва улар энг ёрқин қадоқни танлайдилар. Асосий сир шундаки, ҳамма нарса боланинг қўлида бўлиши керак.
5. Бепул маҳсулот намуналари. Тадқиқотлар шуни кўрсатдики, маҳсулотни бепул синовдан ўтказган мижозлар 90% вақтни сотиб олишади.
6. Аралаш товарлар. Харидор, айтайлик, чипларнинг кўплигига ғарқ бўлмасликка ҳаракат қилиб, янги лаззат навларини кашф этса-да, унинг савати жуда зарур бўлмаган пакетлар билан тўлдирилади.
7. “Бу ерда аллақачон сотиб олинган.” Айёрлик шундаки, сотувчилар бир қатор маҳсулотларда бир нечта бирликларни олиб ташлашади. Бу маҳсулот машҳур деган таассурот қолдиради.
8. Қарама-қаршилик билан идрок этиш. Мисол учун, агар сиз фақат пойабзалга 4000 рубл сарфлаган бўлсангиз, 2000 рубл учун ёқимли пляж шляпаси унчалик қимматга тушмайди.
? Пропаганда
Реклама ҳаётимизда аллақачон чуқур илдиз отган. У бурчакдан ташқарига қарайди, айёрлик билан бизнинг қўлларимизга тушади, ўз қўшиғини қулоғимизга жим ва кўзга ташланмайдиган шивирлаб ғўлдиради ва миямизда камолотга эришади. Янги видео ёки ПР мақоласи билан навбатдаги танишувдан 21 кун ўтгач, бизнинг онгсиз онгимиз тақдим этилган маҳсулотни унинг ажралмас қисми деб ҳисоблайди.
Биз тан олишни истаймиз ва биз буни қуйидаги реклама маслаҳатларидан фойдаланиб қўлга киритамиз: сиз янги телефон сотиб олсангиз, дарҳол ўзингизни диққат марказида топасиз; янги машина учун кредит олиб, бизнесда муваффақиятга эришасиз; Совуқ ичимликдан бир неча қултум ичсангиз, соғлиғингизни бир зумда яхшилайди.
Бу эрда дўконлар мурожаат қиладиган фокусларнинг фақат кичик бир қисми. Рақобат кучайиши билан маркетологлар ва ПР менежерлари бизнинг онгимизни манипуляция қилиш ва бизни кўпроқ пул сарфлашга мажбур қилиш техникасини яхшилайди.
Аммо, улар айтганидек, олдиндан огоҳлантирилган - қуролланган! Ёқимли ва энг муҳими, керакли харид қилинг!