
Наполеон Бонапарт инсоният тарихидаги энг машҳур ҳарбий раҳбарлардан бири, ўз даврида Европанинг кўплаб давлатларини забт этган ва катта нуфузга эга бўлган шахсдир. Унинг ҳаёти ва ижоди кўплаб ривоятлар ва тадқиқотлар мавзусига айланган. Ушбу мақолада биз Наполеоннинг ҳаёти ва шахсияти ҳақида таниқли ва кам маълум бўлган фактлар тўпламини тақдим этамиз.
- Наполеон Бонапарт 1769 йил 15 августда Корсика оролидаги Ажаччо шаҳрида туғилган.
- У туғилган пайтда Корсика Франциянинг яқинда босиб олинган ҳудуди эди.
- Наполеоннинг ҳақиқий исми Наполеоне ди Буонапарт эди.
- Унинг оиласи асли италян, Тоскана вилоятидан Корсикага кўчиб келган.
- Наполеоннинг отаси Карло Буонапарт италян зодагонларидан бўлиб, қироллик бошқарувида хизмат қилган.
- Наполеоннинг онаси Летисия Рамолино ўн уч фарзанднинг онаси эди, бироқ улардан олти нафари гўдаклигида вафот этган.
- Наполеон биринчи марта материк Францияга тўққиз ёшида келган ва кейинчалик француз тилини ўрганган.
- У Франциядаги Бриен ҳарбий мактабида ўқиган ва ҳарбий фаолиятини бошлаган.
- Наполеон ёшлигида ўзининг акценти ва ташқи кўриниши учун масхара қилинган, аммо бу унинг иродасини кучайтирган.
- У 1796 йилда Жозефина Беауҳарнаисга турмушга чиқди, лекин кейинчалик улар турмуш қурган бўлсалар ҳам, ўзаро розилик билан ажрашишди.
- Наполеоннинг биринчи йирик ғалабаси 1796 йилги Италия юришида, у бор-йўғи 26 ёшда эди.
- У Мисрга кириб, Қоҳирада "Қадимги Миср уйғониши" ни тарғиб қилди, бу эса араб дунёсида француз таъсирини кучайтирди.
- Наполеон 1799 йилда Францияда ҳокимият тепасига келди ва ўзини биринчи консул деб эълон қилди.
- 1804 йилда у ўзини Франция императори деб эълон қилди.
- Наполеон империяси 1807-йилда Европанинг катта қисмини қамраб олган энг катта миқёсга эришди.
- У Франция кодексини (Наполеон кодекси) киритди ва замонавий ҳуқуқ тизимининг асосларини яратди.
- Наполеон 1805 йилда Аустерлитз жангида Австрия ва Россиянинг бирлашган қўшинларини мағлуб этиб, ўзининг ҳарбий даҳолигини исботлади.
- Унинг Лейпцигдаги «Буюк халқлар жанги»даги мағлубияти (1813) империясининг таназзулга учрашини бошлаб берди.
- 1812 йилги рус кампанияси Наполеоннинг энг катта хатоси ҳисобланади, чунки бу унинг армиясининг асосий қисмини йўқотишига олиб келди.
- 1814 йилда тахтдан воз кечишга мажбур бўлди ва Элба оролига сургун қилинди.
- Наполеон Элба оролидан қочиб, Францияда яна ҳокимият тепасига келди (100 кун), аммо бу узоқ давом этмади.
- У 1815 йилда Ватерлоо жангида мағлубиятга учради ва яна тахтдан воз кечишга мажбур бўлди.
- Кейин Наполеон Авлиё Елена оролига сургун қилинди ва у эрда умрининг қолган қисмини ўтказди.
- Наполеон 1821 йил 5 майда Авлиё Елена оролида вафот этди.
- Наполеон ўз ҳаётида тез-тез айтади: "Менинг ғурурим - Франция".
- Унинг жасади 1840 йилда Парижга қайтарилган ва Лес Инвалидес мақбарасига қўйилган.
- Наполеоннинг бўйи тахминан 1,69 метрни ташкил этди, бу ўз замондошларига нисбатан ўртача бўлганлигини англатади.
- Наполеоннинг тактикаси ва стратегияси ҳали ҳам ҳарбий академияларда ўқитилади.
- У Францияда таълим даражасини кўтарган янги таълим тизимини жорий қилди.
- Наполеон кўплаб қадимги давлатларнинг мустақиллигини йўқ қилди ва янги давлатларни яратди.
- У биринчилардан бўлиб давлат бюрократияси тузилмасини ислоҳ қилди ва профессионал армиялар яратишга алоҳида эътибор берди.
Наполеон Бонапартнинг ҳаёти кўпчилик учун илҳом манбаи, чунки у қийинчиликларга қарамай, ўз йўлини топди ва жаҳон тарихида чуқур из қолдирди. Унинг кўплаб ислоҳотлари бугунги кунда ҳам долзарблигича қолмоқда. Ҳарбий даҳо, унинг тактикаси ва стратегияси вақт синовидан ўтган ва кўплаб тадқиқотчиларни қизиқтиришда давом этмоқда. Наполеоннинг тарихий шахс сифатидаги аҳамияти унинг жаҳон тарихидаги ўрни ва таъсиридан далолат беради.
Ўҳшаш маълумотлар
Авиценна ёки Абу Али ибн Сино ҳақида нималарни билишингиз керакАвиценна - ўрта асрларнинг ажойиб олими, шифокори, файласуфи, шоири, мусиқачиси....
Дунёнинг энг бой 20 кишиси - 2024. Форбес рейтингиАҚШнинг Форбес журнали долларлик миллиардерларнинг 38-жаҳон рейтингини эълон қилди. Лоуис Вуиттон Моëт Ҳеннессй компаниялар гуруҳи президенти ва бош директори Бернард Арно кетма-кет иккинчи йил дунёнинг энг бой миллиардерлари рейтингида етакчилик...
Билл Гейтс: "Microsoft асосчиси ҳақида нималарни билишингиз керакБилл Гейтснинг тўлиқ тарихи ва таржимаи ҳоли. Билл Гейтс муваффақиятининг сири ва у қандай қилиб дунёдаги энг машҳур одам бўлишга муваффақ бўлганини батафсил билиб олинг. Қизиқарли фактлар, китоблар ва фильмлар...
Стив Жобс - Apple асосчиси ҳақида нималарни билишингиз керакОрзуларимга эришиш учун коллежни ташлаб кетдим. Стив Жобснинг таржимаи ҳоли бир ҳодисанинг ҳикоясидир. У ҳақиқатан ҳам дунёни ўзгартирмоқчи бўлган ақлдан озган одам эди ва тан олайлик, у буни қилди. Бугунги кунда Стив Джобс номи муваффақият,...
Иккинчи жаҳон уруши ҳақида қизиқарли фактларИккинчи жаҳон уруши 1939 йил 1 сентябрдан 1945 йилнинг 2 сентябрига қадар давом этган бўлиб, инсоният тарихидаги энг йирик қуролли уруш ҳисобланади. Бу урушда ўша даврда мавжуд бўлган 73 та давлатлардан 62 таси иштирок этган – бу дунёнинг 80% ини...