Монархиянинг ўрнатилиши ҳақида 27 та қизиқарли маълумотлар

Монархия инсоният тарихидаги энг қадимий бошқарув тизимларидан биридир. Унинг келиб чиқиши чуқур илдизларга эга ва турли маданиятларда турлича ривожланган. Монархиянинг асосий хусусияти - ҳокимиятнинг бир киши қўлида тўпланиши; бу тизим турли мамлакатларда асрлар давомида шаклланиб, ўзгариб, ҳозирги кунгача сақланиб қолган. Ушбу бошқарув шакли ҳақида кўпроқ билиш учун келинг, монархиянинг ўрнатилиши ҳақидаги баъзи муҳим фактларни кўриб чиқайлик.

1. Монархиянинг дастлабки шакллари қадимги Месопотамияда пайдо бўлган, бу эрда қироллар худолар билан боғлиқ деб ҳисобланган.
2. Қадимги Мисрда фиръавнлар монархлар сифатида Худонинг сурати сифатида тан олинган.
3. Монархиянинг асосий хусусияти ирсий ҳокимиятдир, яъни ҳокимият отадан ўғилга ёки бошқа яқин қариндошга ўтади.
4. Монархия кўпинча ҳокимиятни қонунийлаштиришнинг муҳим элементи бўлган "илоҳий ҳокимият" тамойилига асосланади.
5. Қадимги Римда монархиянинг дастлабки шакли қироллик бўлган, кейинчалик у республикага ўтган.
6. Ўрта асрларда Европада феодал тузумга асосланган монархия ўрнатилиши кенг тарқалган эди.
7. 800-йилда Ғарбий Европада Буюк Карлнинг Рим императори этиб сайланиши янги турдаги монархияга асос солди.
8. 1066 йилда Нормандия герцоги Уилямнинг Англияни босиб олиши инглиз монархиясининг ривожланишига катта таъсир кўрсатди.
9. Дунёдаги энг қадимги конституциявий монархия 1215 йилда асос солинган Англиянинг Британия монархиясидир.
10. 1649 йилда Англияда монархия вақтинча тугатилиб, Оливер Кромвел бошчилигида республика ташкил этилди, аммо 1660 йилда монархия тикланди.
11. Францияда мутлақ монархия ўзини “Қуёш қироли” деб атаган Людовик ХИВ даврида ўзининг апогейига етди.
12. Япониядаги монархия дунёдаги энг узоқ давом этган монархиялардан бири бўлиб, у эрамиздан олдинги даврга тўғри келади. 660 йилгача давом этади.
13. 18-асрда Европада конституциявий монархиялар ривожлана бошлади, уларнинг мақсади монархлар ҳокимиятини чеклаш эди.
14. 1789 йилда француз инқилоби монархияга қарши энг йирик ҳаракатлардан бирининг бошланишини белгилаб берди ва Луи ХВИ ағдарилишига олиб келди.
15. Ҳозирги вақтда монархиялар иккита асосий турга бўлинади: мутлақ ва конституциявий.
16. Ҳозирги кунда дунёнинг 40 дан ортиқ мамлакатларида монархия тизими сақланиб қолган.
17. Белгия қироли Леополд И 1831 йилда мамлакатнинг биринчи конституциявий монархи сифатида тахтга ўтирди.
18. 1975 йилда Испанияда Франко диктатураси қулаганидан кейин Хуан Карлос И монархияни тиклади.
19. 2002 йилда Швейцария-Непал монархияси қироллик оиласи аъзоларининг ўлими туфайли инқирозга юз тутди.
20. Саудия Арабистони мутлақ монархиянинг сақланиб қолган энг йирик намуналаридан биридир.
21. Норвегияда монархиянинг тикланиши 1905 йилда Швеция билан иттифоқнинг қулаши билан содир бўлди.
22. Голландия монархияси биринчи марта 1815 йилда ташкил этилган ва ҳозирги кунгача сақланиб қолган.
23. Бирлашган Араб Амирликларидаги монархия тизими федерал монархия бўлиб, ҳар бир амир ўз ҳукмдорини тайинлайди.
24. Таиландда монархиянинг мавқеи жуда юқори ва у жамиятнинг маънавий етакчиси ҳисобланади.
25. Бутан Қироллиги 2008 йилда мутлақ монархиядан конституциявий монархияга ўтди.
26. Люксембург дунёдаги энг кичик монархиялардан бири бўлиб, у Буюк Герцоглик деб аталади.
27. Монако князлиги дунёдаги энг зич жойлашган мамлакатлардан бири бўлиб, у эрда монархия ҳокимияти шаҳзода қўлида.

Монархияларнинг узоқ тарихи инсоният ижтимоий ва сиёсий эволюциясининг муҳим қисмидир. Бу тизим турли давр ва маданиятларда ҳокимиятнинг қонунийлигини таъминлашнинг самарали усули сифатида кўриб чиқилган. Ҳозирги вақтда дунёнинг кўпгина мамлакатларида монархиялар сақланиб қолган ва турли шаклларда мавжуд. Ушбу бошқарув тизимининг ҳаётийлиги ва мослашувчанлиги унинг тарихдаги муҳим ролини акс эттиради.

29-04-2025, 09:31 395

Ўҳшаш маълумотлар

Авиценна - ўрта асрларнинг ажойиб олими, шифокори, файласуфи, шоири, мусиқачиси....

Билл Гейтснинг тўлиқ тарихи ва таржимаи ҳоли. Билл Гейтс муваффақиятининг сири ва у қандай қилиб дунёдаги энг машҳур одам бўлишга муваффақ бўлганини батафсил билиб олинг. Қизиқарли фактлар, китоблар ва фильмлар...

Орзуларимга эришиш учун коллежни ташлаб кетдим. Стив Жобснинг таржимаи ҳоли бир ҳодисанинг ҳикоясидир. У ҳақиқатан ҳам дунёни ўзгартирмоқчи бўлган ақлдан озган одам эди ва тан олайлик, у буни қилди. Бугунги кунда Стив Джобс номи муваффақият,...

Иккинчи жаҳон уруши 1939 йил 1 сентябрдан 1945 йилнинг 2 сентябрига қадар давом этган бўлиб, инсоният тарихидаги энг йирик қуролли уруш ҳисобланади. Бу урушда ўша даврда мавжуд бўлган 73 та давлатлардан 62 таси иштирок этган – бу дунёнинг 80% ини...

Дюфастон таркиби 1 таблетка қуйидагиларни сақлайди: фаол модда: 10 мг дидрогестерон; ёрдамчи моддалар: лактоза моногидрати, гипромеллоза, маккажўхори крахмали, сувсиз коллоид кремний диоксиди, магний стеарати. қобиғи: оқ Опадри ОЙ-1-7000...