Психологлар болалар ҳақиқатан ҳам катталарга қараганда осонроқ ўрганишадими ёки йўқлигини синаб кўрдилар

Болалар янги кўникмаларни катталарга қараганда тезроқ ўрганишади, деган кенг тарқалган эътиқод, хоҳ у тил ўрганиш ёки рақс ҳаракатларини машқ қилиш. Бироқ, Дания олимлари аниқлаганидек, физиология бу баёнотни тасдиқламайди.

Педагогика ва психология соҳасидаги сўнгги тадқиқотлар турли ёшдаги одамларнинг баъзи ўрганиш механизмларини тасвирлаб берди. Масалан, улар болалар ва катталардаги маълумотларни ўзлаштиришнинг турли стратегияларини аниқладилар , шунингдек, замонавий болалар нима учун вазифага диққатни жамлаш қийинлигини тушунтирдилар .
Даниядаги Копенгаген университети мутахассислари болалар ва катталар моторли кўникмаларни қандай ўрганиши, яъни янги восита вазифасини бажаришни ўрганиши ва бунга марказий асаб тизимидаги ёшга боғлиқ фарқлар қандай таъсир қилишини солиштирди. Тадқиқот натижалари Девелопмент Сcиенcе илмий журналида чоп этилди .

Тажрибада 4 ёш гуруҳидаги 132 киши иштирок этди: 8-10 ёш, 12-14 ёш, 16-18 ёш ва 20-30 ёш. Лаборатория шароитида улар курсорни тез ва аниқ бармоқ ҳаракатлари билан компьютер экрани бўйлаб ҳаракатлантиришни талаб қиладиган вазифани бажаришди. Уларнинг кўникмалари вазифа билан танишгандан сўнг, 30 дақиқалик машғулот ва қисқа танаффусдан сўнг, шунингдек, тажриба бошланганидан 24 соат ўтгач ўлчанди.

Тренинг давомида 16-18 ёшли ва 20-30 ёшлилар 8-10 ёшли болаларга қараганда ўз маҳоратларини сезиларли даражада ривожлантирдилар. Бироқ, эртаси куни вазият ўзгарди:

“Иштирокчилар қанчалик катта бўлса, <...> вазифалар билан танишиш шунчалик кўп фойда келтиради. Бизнинг фикримизча, когнитив ривожланиш ва маълумотни қайта ишлаш қобилиятини ошириш муҳим рол ўйнайди - катталар кўрсатмалар олиш ва уларни амалга оширишда кўпроқ тажрибага эга бўлиши мумкин. Аммо машғулот тугаган пайтдан бошлаб иштирокчилар эртаси куни қайтиб келгунига қадар нима содир бўлишини кўриб чиқсак, динамика тескари бўлади. Энг ёш иштирокчилар бир кечада том маънода яхшиланади, катталар эса иш қобилиятини қисман йўқотадилар. "Кичик болалар машғулотлардан сўнг ўз хотираларини мустаҳкамлай оладилар", деб тушунтиради мақола муаллифлари.

Тадқиқотчилар уйқу ёш болаларга ўрганишдан кейин маълумотни сақлаб қолишга ёрдам беришини таклиф қилишди, аммо бошқа омиллар ҳам мавжуд. Мисол учун, ўсмирлар ва катталар нафақат кам ухлашади, балки кун давомида кўпроқ бошқа машғулотларга ҳам вақт ажратадилар. Янги билимлар олинганидан бир неча соат ўтгач ўзлаштирилганлиги сабабли, юқори иш юки унинг сақланишини ёмонлаштириши мумкин.

Нашр муаллифларининг фикрига кўра, уларнинг иш натижалари ўқитиш ва ўқитиш билан боғлиқ бўлган ҳаракатларни ўз ичига олган соҳаларда фойдалидир: спортда, мусиқада. Шу билан бирга, қоғоз топилмалари реабилитация дастурларида ҳам қўлланилиши мумкин: "Умид қиламизки, ёш фарқлари ҳақидаги янги тушунча жисмоний терапевтларга, касб-ҳунар терапевтларига ва бошқаларга ўқув протоколларини ишлаб чиқишда ёрдам беради".