Сонй брендининг асосчиси ҳақида нималарни билишингиз керак

Бу болалар магнит кассеталар ва компакт дискларни ихтиро қилдилар. Улар электроника, кино, мусиқа ва фильмлар яратадилар, биласизми?

Ушбу мақола бизнинг замонамизнинг энг қадимги ва энг йирик компанияларидан бирига бағишланган. Ўзининг 73 йиллик тарихи давомида бренд кўплаб соҳаларда диверсификацияланган. Ўйлаб кўринг: бу япон компанияси нафақат жаҳон бозорига чиқди, балки ўз замирида ички ўзини ўзи бошқаришнинг ўзгармас тамойилларини сақлаб, замонавий маданиятни ҳам эгаллади.

Олдинда нафақат сўзлар, балки қизиқарли фактлар ҳам бор. Кўп нарса қоронғи бўлиб қолган бўлиши мумкин, аммо бу ҳикоя ҳайратда қолиши аниқ.

Фон

Ҳар бир бренд ноёб нарсаларни яратишга ҳаракат қилиш учун этарлича қатъий одамлар билан бошланади. Бу ҳолда, бу бошланғич нуқтаси Масару Ибуки эди.

Ўқиш даврида ҳам тенгдошлари ҳамкасбининг юқори ихтирочилик салоҳиятини қайд этишган. Муҳандиснинг ўғли сифатида Ибуки нафақат отасининг изидан борди, балки унинг фамилиясига ҳам шуҳрат келтирди.

1933 йилда йигит Васеда университетининг электротехника факультетини имтиёзли диплом билан тугатди. Унинг диплом иши Париж кўргазмасида совриндор бўлди.

Иккинчи Жаҳон уруши пайтида Масару Япония денгиз флотида офицер бўлди ва у эрда сув ости кемаларини аниқлаш учун самолёт ускуналарини ишлаб чиқиш устида ишлади.

У эрда у келажакдаги шеригидан 13 ёш кичик бўлган иқтидорли ёш физик Акио Морита билан учрашди. 1946 йилда улар Токио Телекоммуникация муҳандислик корпорациясига асос солди.

Оддий шароитлар, юқори натижалар

Токио марказидаги ёниб кетган дўконнинг тўртинчи қавати штаб-квартира бўлиб хизмат қилган. Тез орада унинг ўрнини шаҳар чеккасида бир хил даражада чириган иншоот эгаллади. Инженерларнинг қўшнилари оддий японияликлар бўлганлиги сабабли, тарих кирларни чизиқда қуритишдан унчалик узоқ бўлмаган.

Корхонада 20 нафар ишчи бор эди. Унинг биринчи маҳсулотлари электр гуруч пиширгичлар ва ёстиқлар эди, лекин кейинчалик у радио ва аудио ускуналарга эътибор қаратди.

Ибтидоий устахонада радиостанциялар таъмирланди, аудио миксерлар оддий доскада ишлаб чиқилган. Ва мавжуд бўлмаган шароитларга қарамай, компания сифат бўйича ҳеч қандай шикоят қилмади.

Моританинг отасини биринчи инвестор деб ҳисоблаш мумкин, у ўғлига бизнесини ривожлантириш учун бир неча бор қарз берган. Кейинчалик сармоя ўзини оқлади ва акио савдосидан катта даромад олган Акионинг отаси Сонй компаниясининг энг йирик акциядорларидан бирига айланди.
Ақлдан озган фикрлар

1949 йилда Морита америкалик магнитафон сотиб олди. Кутилганидек, янги қурилма дарҳол текширилди. Қурилма қайд этиш воситаси сифатида қиммат симдан фойдалангани аниқланди.

Ибуки шунга ўхшаш ихтирони тубдан янги, арзонроқ ва ишончлироқ бўлган ташувчини яратиш ғоясидан ҳайратда қолдирди. У ўзининг ажойиб қурилмасини яратишни бошлашдан олдин, у бухгалтерини кечки овқатга таклиф қилиши керак эди, у эрда у жуда маст ҳолатда ишлаб чиқишга рухсат берди.

Биринчи синовлар махсус бирикмалар билан сингдирилган селофан билан ўтказилди. Улар қандай қилиб бундай воситада овоз ёзишга муваффақ бўлганликларини тасаввур қилиш қийин, бироқ компания бир неча марта айланишлардан сўнг уларнинг ихтироси чўзилиб, аудио трекка бузилишларни келтириб чиқарганини аниқлади.

Кейинги тажриба қоғоз билан бўлди. Аммо бу эрда ҳам синовлар муваффақиятсиз тугади. Шундай қилиб, муҳандислар пластмассага мурожаат қилишди. Кейин улар темир оксалатни тўғридан-тўғри қовурилган идишда иситиш техникасини мослаштирдилар, бу эса лентага керакли магнит хусусиятларни берди.

1950 йилда ТТК биринчи магнитофонни чиқарди. Янги қурилма 472 доллар туради. У катта ва оғир эди - 35 килограммни ташкил этди. Унинг инновацион ёндашувига қарамай, савдо ёмон эди.

Кейин Морита маркетингга мурожаат қилди. У 20 нусхани Япония Олий судига сотишга муваффақ бўлди, бу эрда стенографлар жуда кам эди. Кейин у кўзни мактабларга қаратди.

1952 йилда Масару Қўшма Штатларга жўнатилди ва у эрда кейинчалик транзистор технологиясига қизиқиб қолди. Бир йил ўтгач, Морита патент аризасини якунлаш учун Нью-Йоркка йўл олди.

Дунё бўйлаб шон-шараф

Трансистор радио жиҳозларининг ҳажмини камайтириш бўйича муваффақият калитига айланди. Патентни сотиб олиш ва мавжуд технологиядан фойдаланиш этарли эмас эди. Компания ходимлари муаммони чуқурроқ ўрганишни бошладилар ва тез орада натижаларга эришдилар. Улар диодлардаги туннел эффектини ўрганишга ва тасвирлашга муваффақ бўлишди, бунинг учун Лео Эсаки Нобел мукофотига сазовор бўлди.

Морита глобал шон-шуҳрат остонасида компания ўз номини ўзгартириши кераклигини тушунди. Бунинг асоси лотинча сўз (товуш) бўлиб, "соннй-бой" жаргон сўзини эслатади. Япон тилида "соннй" "пул йўқотиш" каби эшитилгани учун номдан битта "н" олиб ташланди. Дунёга машҳур Сонй шундай туғилган.

Бу 1955 йилда биринчи транзисторли радио ТР-55 чиқарилгандан кейин содир бўлди. Қурилма ички бозорда дебют қилди ва Ғарб эътиборини тортди. Икки йил ўтгач, ТР-63 чўнтак радиоси АҚШ бозорига кириб, ҳақиқий савдо ҳитига айланди.

Ўзининг реклама кампанияси давомида Сонй кўкрак чўнтаклари катталаштирилган махсус кўйлаклардан фойдаланган, уларга приёмник ҳеч қандай муаммосиз сиғиши мумкин эди.

Уч йил ўтгач, компания яна бир бор жаҳон бозорида тўлқинлар яратди. Японлар вакуум трубкаларини алмаштирган дунёдаги биринчи транзисторли телевизорни тақдим этишга муваффақ бўлишди. 1961 йилга келиб Сонй бозорда ҳақиқий сенсацияни келтириб чиқарган биринчи портатив телевизорни сотишни бошлади.

Ўша йили компаниянинг АҚШдаги ваколатхонаси Нью-Йорк фонд биржасида рўйхатга олинди ва буни амалга оширган биринчи япон компанияси бўлди. Акция эмиссияси тўрт миллион долларни ташкил этди.

Ютуқлар хронологияси

1965 йил: ИБМ ўзининг сақлаш қурилмаларида Сонй магнит тасмасини ишлатади.

1968 йил: Компания рангли CРТ телевизорини ишга туширди. Тўрт йил ўтгач, Сонй ушбу телевизор учун Миллий кино санъати ва фанлари академиясининг Эмми мукофотини олади.

1971: Янги У-матиc кассетали формати тақдим этилди. Ушбу кассеталардаги плёнка атроф-муҳитнинг кўпгина потенциал таъсиридан ҳимоя қилувчи махсус корпус билан ўралган эди.

1979 йил: Биринчи портатив кассетали плеер, Wалкман чиқарилди. Қурилма хусусий минигарнитуралар билан бирга келди ва фойдаланувчига қулай бўлган жойда мусиқа тинглаш имконини берди.

1983 йил: Пҳиллипс билан биргаликда компания дунёни биринчи компакт диск билан таништирди. Бу Бетховеннинг бутун хор симфониясига тенг бўлган 74 дақиқалик аудиони ўз ичига олди. Буни амалга ошириш учун Сонй дискнинг диаметрини 11,5 дан 12 сантиметрга оширишни талаб қилиб, ултиматум қўйди.

1994 йил: Компаниянинг биринчи ўйин консоли ПлайСтатион бозорга чиқди. Бу Сонй бизнеси учун янги уфқларни очади ва унга ўйин саноатида шуҳрат келтиради. Эски картрижга асосланган консоллар ўтмишга айланиб, компакт дискларга ўз ўрнини босади.

Акио Морита соғлиғи сабабли компания раҳбари лавозимини тарк этмоқда. Унинг ўрнини Норио Оҳга эгаллайди. Унинг компанияга келиши тасодиф эди; у CД ишлаб чиқилишини назорат қилди.

Ёшлигида Норио мусиқани ўрганган ва Сонй маҳсулотларининг овоз сифатидан норози эди. У ўз норозилигини билдириш учун дўконга борган, бироқ савдо ходимлари унга қулоқ солишни истамай, марказий офисга йўналтиришган.

У ерда интилувчан мусиқачи ушбу масалага қизиққан компания ходимига ўз хавотирларини билдиришга муваффақ бўлди. Бу Акио Моританинг ўзи бўлиб, унинг ташвишларини хотиржам тинглаган ва йигитга иш таклиф қилган.

1997 йил: Сонй ноутбуклар, компьютерлар ва ДВД плеерларни ишга тушириб, Ваио суб-брендини яратди. Йил охирида Ибуки Масару 89 ёшида вафот этади.

2000 йил: Бренд янги асрни тарихдаги энг машҳур консолнинг чиқарилиши билан нишонлайди: ПлайСтатион 2. Бутун дунё бўйлаб умумий сотувлар 130 миллион донага этади.

2001 йил: Япониянинг Сонй компанияси швед Эриcссон билан кучларни бирлаштирди. Уларнинг ҳамкорлиги бир неча йил давомида ишончли ва замонавий телефонлари билан машҳур бўлади. Бундан ташқари, кўпчилик ўз маҳсулотларини ягона бренд яратиш сифатида қабул қилишди.

2005-2007: Бозорга яна бир суб-бренд кирди. Бравиа плазма телевизорларини ишлаб чиқарди, улар 2006 йилга келиб дунёдаги энг кўп сотилган телевизорларга айланди. Ушбу муваффақият Блу-рай дискларининг чиқарилиши билан янада мустаҳкамланди.

Фотосурат ускуналарини ишлаб чиқарувчи уларнинг ватандошлари КОНИCА-МИНОЛТА ўз бизнесини тўхтатишга қарор қилди ва ҳамкасбларига кўплаб ноёб патентларни сотди ва шу билан ҳақиқий фотография тарихини бошлади. Бир йил ўтгач, Сонй биринчи ОЛEД телевизорини тақдим этди.

2011: Эриcссон ўз улушини сотишга рози бўлди. Натижада япон компанияси Хпериа бренди остида смартфонлар ишлаб чиқарадиган Сонй Мобиле Cоммуниcатионс тўлиқ мобил бўлинмасини сотиб олди.

Қоронғу вақтлар

Япониядаги зилзила компания активларига жиддий зарба берди. Бозордаги қулай бўлмаган вазият вазиятни янада ёмонлаштирди ва 2012 йилдан 2015 йилгача компания 2013 йилда даромад олишга муваффақ бўлган бўлса-да, зарар кўрган деб топилди.

Бренд сотишга ва ўз фаолиятини қисқартиришга мажбур бўлди. Баъзи бинолар, жумладан, бутун осмонўпар бинолар ким ошди савдосига қўйилди. Ва ҳамма япон гигантини дафн этишга тайёр бўлганда, у 2017 йилда 77 миллиард доллар фойда келтирди. 

Сонй кино, мусиқа ва ўйинларда

1989 йилда компания Cолумбиа Пиcтурес Энтертаинментни Coca-Cola корпорациясидан 3,4 миллиард долларга сотиб олган эди. 1991 йилда сотиб олинган актив Сонй Пиcтурес Энтертаинментга айланди .

2005 йилда Метро-Голдwйн-Мае нуфузли киностудияга қўшилди ва аввалги студия сингари, у оддийгина сотиб олинди.

Сиз рози бўласиз, телевизор, Блу-рай дисклари ва фильмлар ишлаб чиқариш ёмон эмас. 2018-йилда кино саноатининг соф фойдаси 4,133 миллиард долларни ташкил қилди.

Мусиқа ҳақида гапирганда, шуни таъкидлаш керакки, Сонй Мусиc Энтертаинмент иккинчи энг катта овоз ёзиш компанияси ҳисобланади. У 1987 йилда Майкл Жексоннинг ўша пайтдаги ёрлиғи бўлган CБС Реcордс компаниясини сотиб олиш натижасида ташкил топган. Битим икки миллиард долларга тенг эди.

2004 йилда Бертелсманн медиа-концерни билан қўшма корхона ташкил этилган ва 2008 йилда немислар ўз улушларини сотишган.

Сонй мусиқа бўлими бутун дунё бўйлаб муваффақиятли фаолият юритувчи икки юздан ортиқ турли тегларни ўз ичига олади.

Сонй Интераcтиве Энтертаинмент ўйин бўлими учун жавобгардир . У платформани ҳам, ПлайСтатион дастурини ҳам назорат қилади. 2016 йилгача бу билан иккита алоҳида бўлинма шуғулланар эди: Сонй Cомпутер Энтертаинмент ва Сонй Нетwорк Энтертаинмент Интернатионал.

Сонй ҳозир

Бу энг йирик корпорациялардан бири бўлиб, у ўзининг кенг кўламли фаолияти туфайли кўплаб алоҳида, тўлиқ ҳуқуқли компанияларга бўлинган. Биз Сонй камералари билан суратга тушамиз, Сонй теглари остида мусиқа тинглаймиз ва Сонй минигарнитураларидан foydalanamiz.Sony ПлайСтатион -да ўйин ўйнашСонй телевизорларида Сонй фильмларини томоша қиламиз . ёки  Сонй Хпериа смартфонларида.

Сиз буни сезмаслигингиз мумкин, лекин сизнинг маҳаллангизда бу йирик бренднинг бир қисми борлиги учун яхши имконият бор. Компания акциялари 2019 йил март ҳолатига кўра бир акция учун 42 долларга баҳоланган.

Ва прогнозлар ҳақида гап кетганда, бундай йирик бизнес жуда кам хавфга дуч келади. Компания 2018-2019 молиявий йилда 75,9 миллиард доллар даромад олишни кутмоқда. Унинг глобал ишчи кучи тахминан 130 000 ни ташкил қилади. 

Янгиланган (2021-йил 7-май): 75-йиллигини нишонлаш учун компания  Сонй WҲ-1000ХМ4 минигарнитураларининг Силент Wҳите-даги чекланган нашри версиясини тақдим этди.

Ўзбекистонда наушниклар сотуви шу ёзда бошланади; олдиндан буюртмалар аллақачон очиқ . Нархи -  419.30 доллрс .