Вестерн Унион - биринчи пул ўтказмалари тизимининг тарихи

Вестерн Унион тарихи 150 йилдан кўпроқ вақт олдин бошланган. Ўзининг бутун тарихи давомида, яъни пайдо бўлганидан то ҳозирги кунгача, у жуда қизиқарли ва баъзан драматик воқеалар билан тўлиб-тошган.

Бу воқеаларнинг кўпчилиги жаҳон ва Америка тарихини тубдан ўзгартирди, десак муболаға бўлмайди.

1851-йил 8-апрелда бир гуруҳ тадбиркорлар (Хирам Сибли ва Эзра Корнелл) Нью-Йорк штатида Нью-Йорк ва Миссисипи Валлей Принтинг Телеграпҳ компаниясига асос солдилар. Бозор рақобатбардош минтақавий телеграф тизимлари билан тўлган эди, бу эса ёмон хизмат кўрсатишга олиб келди.

Вестерн Унион Телеграпҳ компаниясининг пайдо бўлиши

Ва аллақачон 1854 йилда шериклар янги линияларни қуришга эмас, балки мавжудларини бирлаштиришга қарор қилишди. 1856 йилга келиб компания бир-биридан фарқ қиладиган телеграф линияларини бирлаштириб, Wестерн Унион Телеграф компанияси деб номланди. Фуқаролар уруши бошланиши билан ишончли, узлуксиз алоқага эҳтиёж ортди.
                                                             Вестерн Унион асосчиси Хирам Сибли.
Америка Қўшма Штатларининг Ғарбий ва Шарқий қирғоқлари ўртасидаги алоқа "понй экспресс" орқали амалга оширилди, аммо бу хавфсиз эмас эди ва бундан ташқари, почта жўнатилиши учун 10 кун керак бўлди.

1860 йилда Wестерн Унион бутун қитъа бўйлаб телеграф линиясини қуриш бўйича АҚШ Конгрессининг таклифини ютиб олди. Ҳаммани, айниқса, 10 йил ичида якунланишини башорат қилган мутахассисларни ҳайратда қолдирган 2000 милялик чизиқ 112 кун ичида қурилган. Шу пайтдан бошлаб бутун АҚШ ҳукумати, шу жумладан Президент Линколн ҳам фақат Wестерн Униондан фойдаланди.
Биринчи Вестерн Унион пул ўтказмалари ҳисоб очмасдан ва компаниянинг муваффақияти

Ушбу улкан қурилишга параллел равишда компания қўшни давлатлардаги телеграф компанияларини сотиб олишни давом эттирди. Беш юздан ортиқ рақобатчиларни сотиб олган Wестерн Унион ҳақли равишда телеграф саноатида этакчи мавқега эга.

Дастлаб телеграммалар компанияга велосипед ва мессенжерлар ёрдамида етказилар эди.

Бу вақтга келиб, телеграф иқтисодиётнинг кўплаб тармоқларида тобора муҳим аҳамият касб эта бошлади. Дастлаб, телеграф темир йўлда алоқани таъминлаш учун ишлатилган. Кейин ахборот агентликлари янгиликларни тарқатиш эстафетасини олди.

Телеграф фонд бозорида инқилоб қилди - 1886 йилда Вестерн Унион биржа котировкаларини жонли эфирга узата бошлади. Компания миллий вақтни синхронлаштириш хизматини жорий қилди, бу эса бутун мамлакат бўйлаб соатларнинг бир хил тезликда ишлашини таъминлайди. Шундай қилиб, 1871 йил октябрь ойида Wестерн Унион телеграф орқали пул ўтказган дунёдаги биринчи компания бўлди.

Бу йил электрон тижорат даврининг бошланиши ҳисобланади, чунки ҳатто энг илғор илмий фантастика муаллифлари ҳам фазовий ва вақтинчалик тўсиқларни сезмасдан, сайёрадаги энг моддий нарса бўлган пулни ўтказиш имконияти ҳақида ўйламаган.
                                                        1886 йилда Вестерн Унион филиали қамрови.
Юз йил ўтиб, телеграф алоқаси анахронизмга айланганда, Вестерн Унион тўғридан-тўғри пул ўтказмаларига ихтисослашган бўлади. Аммо пул ўтказмалари компаниянинг ягона ривожланиш соҳаси эмас; бошқа инқилобий молиявий воситалар учун жой мавжуд.

Дунёдаги биринчи дебет картаси ва телеграфнинг кенгайиши

1914 йилда компания дунёдаги биринчи дебет картасини тақдим этди. Орадан уч йил ўтиб, 1920 йилда Вестерн Унион компанияси фотосуратларни Атлантика океани бўйлаб муваффақиятли узатди. Ўнлаб йиллар давомида океанлар билан ажратилган журналистлар ушбу технологиядан тезкор хабарларни фотосуратлар билан тез тақдим этиш учун фойдаланганлар.

1930-йилларнинг ўрталарига келиб бутун дунё бўйлаб 14000 та курерлар фаолият юритиб, сайёрамизнинг исталган нуқтасига телеграммаларни етказиб беришга тайёр эди. Компаниянинг “Ёзма – Телеграф!” деган реклама шиори Америка фуқаролари ҳаётида сезиларли ўзгаришларга олиб келди. Оддий телеграммалар ягона вариант эмас эди - компания ҳар қандай дидга мос келадиган кенг ассортиментни таклиф қилди: Буннйграмс, Мелодйграмс, Сантаграмс, Доллйграмс...

Бизнес янгиликларига кўра, бир марта кулгили воқеа юз берди : компания операторларидан бири ўқилиши керак бўлган одатий табрик матни ўрнига "Туғилган кунингиз билан" қўшиғини куйлади. Ушбу воқеа миллий газетада тилга олинганидан сўнг, жамоатчилик талабига биноан компания ўзининг энг машҳур хизмати - "Сингинг Телеграм" ни ишга туширди.

Буюк Депрессия Вестерн Унион муваффақият тарихи учун катализатор сифатида

1930-йиллардаги Буюк Депрессия, Вестерн Унион қулашдан сақлаб қолган ҳолда, компанияни янги технологияларни ишлаб чиқишга мажбур қилди. Корхоналар телеграфдан тобора кўпроқ фойдаланишди ва компания маҳаллий почта бўлимларидан офисларга тўғридан-тўғри линияларни ўрнатишни бошлади. Бу тўғридан-тўғри офисдан хабарлар ва факсимил тасвирларни (замонавий факс машинасининг аждоди) юборишни осонлаштирди.

Бироз вақт ўтгач, компания телексни - компаниялар ўртасида қулай ва самарали маълумот алмашиш хизматини ишлаб чиқди ва жорий қилди. Wестерн Унион телеграф тизими ҳукуматнинг "тўрт тўққизлик" стандартига тўлиқ мос келади (ишончлилик 99,99%).

Қўшма Штатлардаги энг муҳим ташкилотлар - Оқ уй, Федерал захира банки, Мудофаа вазирлиги ва полиция - алоқа учун Вестерн Унионга таянади. Иккинчи жаҳон уруши ва урушдан кейинги давр телеграф саноатида энг туб ўзгаришларни бошлаб берди.

Вестерн Унионнинг энг янги алоқа ва технология хизматлари

Симсиз маълумотларни узатишда катта тажрибага эга Вестерн Унион (1904 йилдан бери океан лайнери йўловчилари телеграф хизматларидан фойдаланишган) инқилобий технологияни ривожлантирмоқда. Ушбу илғор технология микротўлқинли маълумотларни узатишга асосланган.

1964 йилга келиб, симлар тармоғи ва телеграф устунлари ўрмони бутунлай трансконтинентал микротўлқинли тизим билан алмаштирилди. Wестерн Унионнинг ерости станциялари сунъий йўлдош алоқалари билан тўлдирилди .

Вестерн Унион ўзининг вестар И сунъий йўлдошини учириш билан мақтанган биринчи Америка компанияси бўлди. 1982 йилга келиб бешта сунъий йўлдош орбитада эди.

Вестерн Унионнинг халқаро бозордаги муваффақияти

Замонавий ахборот технологиялари ривожланиши билан дунё тез ўзгармоқда. Телеграф узоқ вақтдан бери алоқа ёдгорлигига айланди. 1943 йилда почта телеграф компанияси сотиб олингандан сўнг, АҚШ қонунлари билан тўсқинликсиз хорижда муваффақиятли операциялар фақат орзу эди. Аммо 1981 йилда чекловларнинг олиб ташланиши Вестерн Унион компаниясининг халқаро бозорга тез кенгайишига имкон берди.

Энди компания эксклюзив пул ўтказмаларига эътибор қаратмоқда. Америка фуқаролари учун Вестерн Унион хизматларининг фавқулодда тезлиги, сифати ва ишончлилиги Америка турмуш тарзининг ўзига хос хусусиятига айланди, улар ҳақли равишда фахрланадилар ва фахрланадилар.

20-асрда ўзининг ноёб хизмат кўрсатиш стандарти туфайли Wестерн Унион тез пул ўтказмалари хизмати худди МастерCард хизматлари каби етакчига айланди ва қўшимча банк ҳисобларини очмасдан шошилинч пул ўтказмалари бўйича жаҳон бозорида етакчилик қилди.