Тухумдон кистаси ҳақида нималарни билишингиз керак

Ваҳима қилманг, лекин ҳушёр бўлинг.

Тухумдон кистаси тухумдонда пайдо бўладиган суюқлик билан тўлдирилган массадир. Қоида тариқасида, у ўз-ўзидан йўқолади. Аммо баъзида кист буришиши ёки ёрилиши мумкин. Маълумки, 64 ёшгача бўлган аёлларнинг 4 фоизи унинг асоратлари туфайли касалхонага ётқизилади.

Тухумдон кистаси қандай пайдо бўлади?
Буюк Британия Миллий соғлиқни сақлаш хизмати маълумотларига кўра, кистларнинг икки тоифаси мавжуд. Уларнинг ҳар бири ўзига хос сабабларга кўра пайдо бўлади.

Функционал кисталар
Энг кенг тарқалган категория. Функционал кист менопаузадан олдин пайдо бўлади, чунки у ҳайз даври билан боғлиқ.

Гап шундаки, тухум махсус бўшлиқда - фолликулада пишади. У тухумни ҳимоя қиладиган суюқликни тўплайди. У чиқарилганда фолликул ёрилиб кетади. Баъзида бу содир бўлмайди: тухум ичкарида қолади ва фолликул ёрилиб кетмайди ёки суюқлик тўплашда давом этади. Кейин бўшлиқ шишади ва кистага айланади.

Функционал кистлар одатда зарарсиздир. Кўпчилик бир неча ойдан кейин ҳеч қандай даволанишсиз йўқолади.

Патологик кисталар
Ҳужайраларнинг анормал ўсиши туфайли юзага келади ва менстрüел сиклус билан боғлиқ эмас. Патологик кистлар менопаузадан олдин ҳам, кейин ҳам ривожланиши мумкин. Улар тухум ҳосил қилувчи ёки тухумдоннинг ташқи қисмини қоплайдиган ҳужайралардан келиб чиқади. Баъзида шаклланишлар шунчалик кўпаядики, улар қон таъминотини тўхтатадилар.
Патологик кистлар одатда малигн эмас, саратон шаклланиши кам учрайди.

Тухумдон кисталарини ривожланиш хавфини оширадиган нарса
Аёл органларининг касалликлари. Масалан, эндометриоз ёки поликистик тухумдон синдроми.

Бепуштликни даволаш. Овуляцияни қўзғатувчи дориларни қабул қиладиган аёлларда тухумдонларнинг гиперстимуляция синдроми туфайли кисталар пайдо бўлиши мумкин.

эндокрин касалликлар. Гипотироидизм, қалқонсимон без гормонларининг этарли даражада ишлаб чиқарилмаслигига олиб келадиган ҳолат, кисталарга олиб келиши мумкин.

Чекиш. Сигарет чекадиган аёлларда кисталар хавфи ортади.

Ҳомиладорлик. Қоида тариқасида, кист эрта босқичларда шаклланиши мумкин.

Тубал боғлаш. Тубал боғланган аёлларда гормонал бўлмаган контрацептив воситалардан фойдаланадиган ёки умуман ишлатмайдиган аёлларга нисбатан кист ҳосил бўлиш хавфи ортади.

Тухумдон кисталарини ривожланиш хавфини оширадиган нарса
Аёл органларининг касалликлари. Масалан, эндометриоз ёки поликистик тухумдон синдроми.

Бепуштликни даволаш. Овуляцияни қўзғатувчи дориларни қабул қиладиган аёлларда тухумдонларнинг гиперстимуляция синдроми туфайли кисталар пайдо бўлиши мумкин.

эндокрин касалликлар. Гипотироидизм, қалқонсимон без гормонларининг этарли даражада ишлаб чиқарилмаслигига олиб келадиган ҳолат, кисталарга олиб келиши мумкин.

Чекиш. Сигарет чекадиган аёлларда кисталар хавфи ортади.

Ҳомиладорлик. Қоида тариқасида, кист эрта босқичларда шаклланиши мумкин.

Тубал боғлаш. Тубал боғланган аёлларда гормонал бўлмаган контрацептив воситалардан фойдаланадиган ёки умуман ишлатмайдиган аёлларга нисбатан кист ҳосил бўлиш хавфи ортади.

Тухумдон кистасининг белгилари қандай
Кўпинча кист аёлни умуман безовта қилмайди. Аммо баъзида аёл бундай аломатлар ва муаммоларни бошдан кечириши мумкин:

• зерикарли ва энгил ёки ўткир ва кучли бўлиши мумкин бўлган тосдаги оғриқ
• жинсий алоқа пайтида оғриқ;
• ичак ҳаракати билан боғлиқ қийинчиликлар;
• тез-тез сийиш;
• одатдагидан кўра оғир ёки энгил ҳайз кўриш;
• ҳайз кўриш сиклининг бузилиши;
• шиширади;
• Кичкина овқатдан кейин тўйиш ҳисси
• ҳомиладор бўлиш қийинлиги.
• Шуни эсда тутиш керакки, аломатлар бошқа касалликлардан келиб чиқиши мумкин. Тўғри ташхис қўйиш учун сиз шифокорни кўришингиз керак.

Маё Cлиниc маълумотларига кўра, кист камдан-кам учрайди, аммо асоратларни келтириб чиқариши мумкин:

• тухумдоннинг буралиши қон оқимини камайтириши ёки тўхтатиши мумкин;
• кистанинг ёрилиши тос суяги ичида қон кетишига олиб келади.
• Мураккабликлар билан қуйидаги аломатлар кескин пайдо бўлиши мумкин:
• қорин ёки тосда жуда кучли оғриқ;
• иситма;

шок белгилари: совуқ, нам тери, тез нафас олиш, заифлик.
Анормал вагинал қон кетиши, кўнгил айниши ва қайт қилиш мумкин. Асорат бўлса, шошилинч тиббий ёрдамга мурожаат қилиш керак.

Ташхис қандай
Агар шифокор тухумдон кистасидан шубҳаланса, беморни ультратовушга юборади. Агар кист топилса, ўзгаришларни кузатиш учун бир неча ҳафта ичида яна бир ультратовуш тайинланиши мумкин.

Агар шифокор кистнинг малигн бўлиши мумкинлигига ишонса, у ўсимта белгилари учун тестларни тайинлайди. Текширув одатда тухумдон саратони, эндометриоз, инфекция, миомани кўрсатадиган кимёвий моддаларни аниқлашга ёрдам беради.

Маё Cлиниc маълумотларига кўра, бошқа текширувлар талаб қилиниши мумкин.

Гинеколог томонидан текширув. Баъзида камроқ тарқалган кист турлари ривожланади, бу шифокор текширув вақтида топади.
Ҳомиладорлик тести. Ижобий тест функционал кистнинг пастки турларидан бири бўлган сариқ тананинг кистаси мавжудлигини кўрсатиши мумкин.
Тухумдон кистаси қандай даволанади?
Буюк Британия Миллий соғлиқни сақлаш хизмати маълумотларига кўра, тухумдон кистасини даволаш қуйидагиларга боғлиқ:

• унинг ҳажми ва ташқи кўриниши бўйича;
• безовта қилувчи аломатлар мавжудлиги;
• менопауза.

Кўп ҳолларда кист бир неча ойдан кейин ўз-ўзидан йўқолади. Шунинг учун шифокор иккинчи ультратовушни буюриши мумкин. Агар сканерлаш кистнинг йўқолганлигини кўрсатса, одатда қўшимча текширув ёки даволаниш талаб этилмайди. Агар кист йўқолмаса, шифокор даволаш усулларини танлашни бошлайди.

Менопаузадан кейинги аёлларда тухумдон саратони ривожланиш хавфи юқори. Шунинг учун уларга бир йил давомида ҳар тўрт ойда бир марта ультратовуш текшируви ва қон текширувини ўтказиш тавсия қилиниши мумкин.

Операция
Мураккабликлар ёки нохуш аломатлар билан катта кисталар одатда жарроҳлик йўли билан олиб ташланади. Операция, шунингдек, кистанинг саратон эканлигидан хавотирда бўлса ҳам амалга оширилади. Кистни олиб ташлашнинг икки тури мавжуд.

Лапароскопия. У билан кўпчилик кистлар олиб ташланади. Қорин бўшлиғида кичик кесмалар ҳосил бўлади, улар орқали жарроҳ шаклланишни олиб ташлайди. Лапароскопия афзалроқ, чунки ундан кейин аёллар тезда тикланади.

Лапаротомия. Операция кист жуда катта бўлса ёки малигн ўсма эҳтимоли мавжуд бўлса амалга оширилади. Операция пайтида қорин бўшлиғида битта катта кесма қилинади.

Лапаротомия ёрдамида нафақат кистни, балки тухумдонни ҳам олиб ташлаш мумкин. Агар тест натижалари кистанинг саратон эканлигини кўрсатса, иккала тухумдон, бачадон ва унинг атрофидаги баъзи тўқималарни олиб ташлаш керак бўлиши мумкин. Бу шуни англатадики, аёл энди ҳомиладор бўла олмайди.

Тиббий даволаниш
Гормонал контрацептивлар, масалан, туғилишни назорат қилиш таблеткалари овуляцияни олдини олади. Бу янги кисталар пайдо бўлиш хавфини камайтиради. Бироқ, дорилар мавжуд кистани қисқартирмайди.

Қўшимча касалликларни даволаш учун дорилар буюрилади. Мисол учун, кисталарни келтириб чиқарадиган эндометриозни гормонал дорилар билан даволаш мумкин.