Онлайн ёзишмалардаги қисқартмалар салбий таъсир кўрсатди

Америкалик психологлар электрон хабарлардаги сўзларнинг қисқартирилган имлоси уларнинг идрокига таъсир қилиши ва жўнатувчида номақбул таассурот қолдириши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирди.

Кўп одамлар вақтни тежаш ва алоқани тезлаштириш учун электрон почта ёзишмаларида сўзларни тўлиқ ёзиш ўрнига турли хил қисқартмалардан фойдаланадилар. Масалан, инглиз тилида иборалар ўрнига ҳоw аре ёу? (“Қандайсиз?”), раҳмат (“Раҳмат”) ёки мен билмайман (“билмайман”) ҳру?, тҳнх, идк ёзиш мумкин.

Шунга ўхшаш услуб Россияда ҳам қўлланилади, рус ва инглиз қисқартмаларини бирлаштиради. Масалан, "раҳмат" - "раҳмат", "нра" - "лайк", "илтимос" - "илтимос", "имҳо" (менинг камтарона фикримча) - "камтарона фикримча" ва бошқалар.
Бироқ, Стенфорд университети ва Торонто университетининг маркетинг ва психология бўйича бир гуруҳ мутахассислари бир қатор экспериментларда бундай қисқартмалар носамимийлик таассуротини яратишини кўрсатди . Бу алоқа ва шахслараро идрокга салбий таъсир кўрсатиши мумкин, деб огоҳлантирган муаллифлар Жоурнал оф Эхпериментал Псйчологй журналида чоп этилган мақолада .

Электрон почта ёзишмаларини қисқартиришнинг таъсири бўйича тадқиқотда беш мингдан ортиқ одам иштирок этди. У сўровлар, лаборатория ва табиий тажрибаларни ўз ичига олади. Мавзулар қисқартирилган имлолар билан ва уларсиз хабарлар ҳақидаги таассуротларини баҳоладилар. Олимлар, шунингдек, фойдаланувчиларнинг Дисcорд мессенжери ва Тиндер онлайн танишув хизматидаги ёзишмаларини таҳлил қилишди .

Маълум бўлишича, қисқартмалар ёзилган хабарларга жавоб бериш эҳтимоли камроқ бўлиб, ёзишмалардаги сўзлар тўлиқ терилганидан кўра уларга жавоблар қисқароқ бўлган. Ёш иштирокчилар қисқартмалардан фаолроқ фойдаланишга мойил бўлишса-да , салбий таъсир улар орасида ҳам яққол намоён бўлди. Тўғри, иш муаллифлари тенденция ҳар доим ҳам кўринмаслигини таъкидладилар.

“Қисқартмалар камроқ самимийлик ҳақидаги таассурот қолдирди ва қабул қилувчилар бундай хабарларга камроқ жавоб беришди. Бу таъсир қисқартмалар жўнатувчининг саъй-ҳаракатлари пастроқ эканлигини кўрсатиши сабабли юзага келади ", деб тушунтирди тадқиқотчилар. Буни билиш, одамлар янада самимий кўринишни ва ижтимоий алоқаларни мустаҳкамлашни хоҳлашганда, масалан, муносабатларнинг бошида ёки улар яхши таассурот қолдиришни хоҳлаганларида фойдали бўлиши мумкин.

Бироқ, илмий иш натижаларини эҳтиёткорлик билан талқин қилишга чақирилди, чунки уларга турли чекловлар таъсир қилиши мумкин. Хусусан, тадқиқотлар инглиз тилида сўзлашувчи катталар ўртасида ўтказилди ва тенденциялар бошқа мамлакатлар ва маданиятларда фарқ қилиши мумкин. Бундан ташқари, тадқиқотчилар икки иштирокчи ўртасидаги қисқа матнли хабарлардаги қисқартмаларнинг таъсирига эътибор қаратдилар ва узоқ муддатли, такрорий суҳбатлар ва гуруҳ хабарларига қарамадилар. Бундан ташқари, барча тажрибалар одамларнинг танишлик даражасини ҳисобга олмади.

Бир қатор ташқи психологлар топилмаларга шубҳа билан қарашди. Буюк Британиянинг Edge Ҳилл университети профессори Линда Кае Тҳе Гуардиан нашрига берган изоҳида , реал ҳаётда суҳбатдошлар бир-бирларини билишлари ва кенгроқ контекстда мулоқот қилишлари эҳтимоли борлигини, шунинг учун ҳам хабарлар таассуротига анча бой омиллар тўплами таъсир этишини айтди.

Бу фикрни Глазго университетидан психолог Кристофер Хенд ҳам қўллаб-қувватлади . Унинг қўшимча қилишича, электрон ёзишмалар иштирокчилари ўртасидаги шахсий муносабатлардан ташқари, унинг табиати ва қисқартмалардан фойдаланишга шошқалоқлик ёки қандайдир одобсиз иборани қисқартма билан алмаштириш истаги каби ҳолатлар ҳам таъсир қилиши мумкин.