Шифокорларнинг кўпроқ сув ичиш ҳақидаги эслатмалари беморларни буйрак тошларидан қутқара олмади

Суюқлик истеъмолини меъёрдан юқори даражада ошириш уролитиёзнинг қайталаниш хавфини камайтирмади. Бироқ, парҳез ва дори-дармонларни ўз ичига олган комплекс ёндашув беморларни оғриқ хуружларидан ҳимоя қилишда самарали бўлиб қолди.

Буйрак тошлари сийдик чиқаришнинг етарли эмаслиги ёки организмдаги озуқа моддаларининг номутаносиблиги туфайли ривожланади. Бу ҳолат кўпинча кучли санчиш оғриғи ва кўнгил айниши билан бирга келади ва инвазив жарроҳлик амалиётини талаб қилади. Кристалланишнинг дастлабки эпизодидан сўнг, муаммо катталар беморларининг 50 фоизида беш йил ичида қайталанади. Болаларда бу хавф 75% га этади.

Ўнлаб йиллар давомида касалликнинг қайталанишининг олдини олиш бўйича асосий маслаҳат иложи борича кўпроқ суюқлик ичиш эди. Шифокорлар хавфли тузларнинг концентрациясини механик суюлтириш орқали камайтириш мантиқан тўғри деб ҳисоблашган. Ушбу тиббий амалиёт аллақачон урологияда глобал стандартга айланган.
Янги илмий тадқиқотлар ушбу қоидани қайта кўриб чиқишга мажбур қилди. Сув истеъмолининг сезиларли даражада ошиши оддий маслаҳатларга қараганда сезиларли фойда келтирмади. Буйракларни чинакам ҳимоя қилиш учун беморлар овқатланиш рационини бутунлай ўзгартиришлари ва рецепт бўйича бериладиган дори-дармонларни қабул қилишлари керак эди. Натижалар Ланcет журналида чоп этилди .

Ушбу машҳур гипотезани синаб кўриш учун тадқиқотчилар 12 ёшдан ошган 1658 кишини жалб қилишди. Ҳар бир кўнгилли илгари буйрак тошларига дуч келган ва уларнинг ярмида бу ҳолат бир неча бор қайталанган. 

Иштирокчилар икки гуруҳга бўлинган. Биринчи гуруҳга кўпроқ суюқлик ичиш бўйича стандарт оғзаки тавсиялар берилган. Иккинчи гуруҳга қўшимча рағбатлантириш воситаларидан фойдаланган ҳолда мунтазам равишда сув ичиш тавсия этилган: молиявий тўловлар, автоматик СМС эслатмалари ва шахсий мураббий билан ишлаш. Муаллифлар тарафкашликдан қочиш учун иштирокчиларнинг топшириқлари ҳақидаги маълумотларни даволовчи шифокорлардан яширишган.

Олимлар кўнгиллиларнинг соғлиғини тахминан икки йил давомида кузатиб боришди. Кутилганидек, барча ҳолатларда сийдик чиқариш ҳажми ошди. Юқори мотивацияга эга бўлганларда сийдик чиқариш ҳажми юқорироқ бўлди. 

Бу янги қаттиқ тошларнинг пайдо бўлишига ҳеч қандай таъсир кўрсатмади. Назорат гуруҳида тошлар беморларнинг 20 фоизида қайта пайдо бўлган, кўп ичадиганлар гуруҳида эса бу кўрсаткич 19 фоизни ташкил этган. Тажриба сувсизланиш касалликнинг 100% тикланишига тўғридан-тўғри, чизиқли таъсир кўрсатади деган фикрнинг нотўғри эканлигини кўрсатди.

Иккинчи нашр муаллифлари буйрак тошларининг олдини олишнинг муқобил усулларининг самарадорлигини баҳолаш учун 31 та илмий мақоладан маълумотларни тўпладилар. Жамоа калций оксалат ва калций фосфат тошларининг кристалланишини тўхтатишнинг самарали усулларини излади. Ўн минглаб беморларнинг маълумотларини ўз ичига олган мета-таҳлил натижалари Анналс оф Медиcине журналида чоп этилди . 

Кенг кўламли текширув маълум бўлган даволаш усулларининг аксарияти учун далилларнинг паст даражасини аниқлади. Илм-фандаги "далилларнинг паст даражаси" атамаси фойданинг йўқлигини эмас, балки қўшимча мустақил синовларга эҳтиёжни англатади. 

Кузатувлар парҳезни ўзгартиришнинг амалий қийматини тасдиқлади. Калцийга бой ва ҳайвон оқсили ва тузига бой бўлмаган парҳезга эҳтиёткорлик билан ўтиш қайталанишлар частотасини муваффақиятли камайтирди.

Шифокорлар, шунингдек, фармакологик аралашувларнинг юқори самарадорлигини қайд этишди. Тиазид диуретиклари, узоқ муддатли цитрат терапияси ва аллопуринол беморларни ўткир оғриқ хуружларидан ишончли ҳимоя қилди. Ушбу дорилар ички суюқликларнинг кимёвий таркибини махсус тартибга солади ва чўкинди ҳосил бўлишининг олдини олади.

Яқинда ўтказилган иккита илмий тадқиқот изчил ва аниқ тизимни шакллантириш учун бирлашди. Биринчиси, бошқа чекловлардан ажратилган ҳолда, сувнинг мўъжизавий кучига бўлган узоқ вақтдан бери умидларни барбод қилди. Иккинчиси эса парҳезни ўзгартириш ва таблеткаларни жорий этиш зарурлигини таъкидлади.

Замонавий соғлиқни сақлаш тизимлари фақат барча тасдиқланган воситалардан кенг қамровли фойдаланиш орқали ишлайди. Бироқ, профилактика чораларини эътиборсиз қолдириш даҳшатли ва осонгина олдиндан айтиб бўладиган оқибатларга олиб келади: одамларнинг 50 фоизи беш йил ичида жарроҳлик амалиётига қайтади.

Тўғри танланган дорилар билан биргаликда парҳезга қатъий риоя қилиш бу сценарийни бузади ва чиқарувчи органларга соғлом ишлаш учун ҳақиқий имконият беради.